Λόγοι αποκλεισμού στην διαδικασία της απευθείας ανάθεσης

Οι οικονομικοί φορείς, με τους οποίους συμβάλλονται, μεταξύ άλλων, οι Ο.Τ.Α., πρέπει, επί ποινή αποκλεισμού συμμετοχής στη διαδικασία σύναψης  της σχετικής σύμβασης, να μην έχουν υποπέσει σε ορισμένα ποινικά αδικήματα που αναφέρονται στο νόμο, καθώς και να μην έχουν ασφαλιστικές και φορολογικές οφειλές. Ο υποχρεώσεις αυτές κατατείνουν στην αποτροπή ποινικώς κολάσιμων συμπεριφορών από τους οικονομικούς φορείς, περαιτέρω, στη διασφάλιση του ανόθευτου ανταγωνισμού, καθώς φορέας που επιμελώς εκπληρώνει τις φορολογικές και ασφαλιστικές του υποχρεώσεις βρίσκεται σε υποδεέστερη θέση από τους ανταγωνιστές του που δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις αυτές, ενώ παράλληλα εκπληρώνεται ο δημόσιος σκοπός της διασφάλισης των εσόδων των ταμείων του κράτους και των ασφαλιστικών φορέων. Ενόψει συνεπώς της μείζονος σημασίας τους, τόσο για τον εθνικό όσο και τον κοινοτικό νομοθέτη, δεν είναι δυνατόν η τήρησή τους να εξαρτάται από τη διαδικασία ή την αξίας μιας σύμβασης.

Το γεγονός ότι για τις απευθείας ανατεθείσες συμβάσεις του άρθρου 118 του ν.4412/2016 δεν προβλέπεται, ως προκαταρκτική απόδειξη της μη ύπαρξης των ανωτέρω κωλυμάτων, η συμπλήρωση της οικείας υπεύθυνης δήλωσης, όπως προβλέπεται για τις υπόλοιπες διαδικασίες συμβάσεων κάτω των ορίων, δεν σημαίνει ότι οι φορείς απαλλάσσονται εν γένει από την υποχρέωσή τους να μη βρίσκονται σε κάποια από τις καταστάσεις του άρθρου 73. Εξ άλλου, η συμπλήρωση της εν λόγω υπεύθυνης δήλωσης, ως προσωρινή αντικατάσταση των ως άνω δικαιολογητικών, στοχεύει στην ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου των διαγωνιστικών διαδικασιών, προκειμένου να συμμετάσχουν όσο το δυνατόν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι. Επομένως, η παροχή μιας τέτοιας δυνατότητας στερείται νοήματος στις απευθείας αναθέσεις, όπου ο ανάδοχος επιλέγεται από την αναθέτουσα αρχή χωρίς εκ των προτέρων  δημοσιότητα. Κατά συνέπεια, οι οικονομικοί φορείς οφείλουν, πριν την απευθείας ανάθεση, να αποδεικνύουν τη μη ύπαρξη των κωλυμάτων συμμετοχής του άρθρου 73 του ίδιου νόμου, προσκομίζοντας τα σχετικά δικαιολογητικά που ορίζονται στο άρθρο 80 ν. 4412/2016.(ΕΛ.ΣΥΝ:Κλιμάκιο Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο VII Τμήμα,Πράξη 160/17)