Όλα τα άρθρα του/της john

Χρόνος υποβολής προσφορών

  • Σε μη ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς ( χωρίς ΕΣΗΔΗΣ )

Σύμφωνα με το άρθρο 96 Ν.4412/16 ,όσοι επιθυμούν να λάβουν μέρος σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, πρέπει να υποβάλλουν, επί αποδείξει, προσφορά ή αίτηση συμμετοχής, εντός της προθεσμίας που ορίζεται στα έγγραφα της σύμβασης.

Προσφορές που περιέρχονται στην αναθέτουσα αρχή με οποιονδήποτε τρόπο πριν από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προσφορών, δεν αποσφραγίζονται, αλλά παραδίδονται στο αρμόδιο όργανο προ της εκπνοής της προθεσμίας που καθορίζεται από τα έγγραφα της σύμβασης ή την πρόσκληση για την αποσφράγιση. Η έναρξη υποβολής των προσφορών και των αιτήσεων συμμετοχής, που κατατίθενται κατά την καταληκτική ημερομηνία στο αρμόδιο γνωμοδοτικό όργανο, κηρύσσεται από τον πρόεδρο αυτού, μισή ώρα πριν από την ώρα λήξης. 

Η παραλαβή μπορεί να συνεχισθεί και μετά την ώρα λήξης, αν η υποβολή, που έχει εμπρόθεσμα αρχίσει, συνεχίζεται χωρίς διακοπή λόγω του πλήθους των προσελθόντων ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων. Η λήξη της παραλαβής κηρύσσεται επίσης από τον πρόεδρο του αρμόδιου γνωμοδοτικού οργάνου, με προειδοποίηση ολίγων λεπτών της ώρας και μετά την κήρυξη της λήξης δεν γίνεται δεκτή άλλη προσφορά ή αίτηση συμμετοχής. 

Προσφορές ή αιτήσεις συμμετοχής που υποβάλλονται εκπρόθεσμα, επιστρέφονται χωρίς να αποσφραγισθούν ή να αξιολογηθούν αντιστοίχως. 

Οι προσφορές και οι αιτήσεις συμμετοχής υπογράφονται και μονογράφονται ανά φύλλο από τον οικονομικό φορέα ή, σε περίπτωση νομικών προσώπων, από το νόμιμο εκπρόσωπο αυτών. 

Η ένωση οικονομικών φορέων υποβάλλει κοινή προσφορά, η οποία υπογράφεται υποχρεωτικά είτε από όλους τους οικονομικούς φορείς που αποτελούν την ένωση είτε από εκπρόσωπο τους νομίμως εξουσιοδοτημένο. Στην προσφορά απαραιτήτως πρέπει να προσδιορίζεται η έκταση και το είδος της συμμετοχής του (συμπεριλαμβανομένης της κατανομής αμοιβής μεταξύ τους) κάθε μέλους της ένωσης, καθώς και ο εκπρόσωπος/συντονιστής αυτής.

  •  Σε ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς ( με χρήση ΕΣΗΔΗΣ)

Στους ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς, οι προσφορές  υποβάλλονται ηλεκτρονικά, ιδίως σύμφωνα με :

  • τα άρθρα 36 και 37 Ν.4412/16,
  • την Υ.Α 56902/215/2-6-2017 (ΦΕΚ1924Β/2-6-2017)  Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης «Τεχνικές λεπτομέρειες και διαδικασίες του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ)και ειδικότερα σύμφωνα με το άρθρο 15 αυτής

Οι οικονομικοί φορείς υποβάλλουν την προσφορά τους σε ηλεκτρονικό φάκελο μέσα στη προθεσμία που  ορίζεται στα έγγραφα της σύμβασης.

Μικρά έργα – Κατάργηση του άρθρου 15 ΠΔ 171/87

Κατά την παρ. 4 του άρθρου 377 Ν. 4412/2016, καταργείται από την έναρξη ισχύος του (8.8.2016, άρθρο 379 παρ. 1) κάθε γενική ή ειδική διάταξη που είναι αντίθετη με τις διατάξεις του ή ρυθμίζει τα θέματα που ρυθμίζονται από αυτόν με άλλον τρόπο. Συνεπώς  πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 15 του π.δ/τος 171/1987 (ΦΕΚ Α΄ 84) έχουν καταργηθεί κατά το μέρος που παρέχουν στη Δημαρχιακή (και ήδη Οικονομική) Επιτροπή τη δυνατότητα να επιλέγει ελεύθερα, ήτοι χωρίς προηγούμενη δημόσια ηλεκτρονική κλήρωση, τον ανάδοχο μικρών έργων ή εργασιών συντήρησης που η δαπάνη τους δεν υπερβαίνει, χωρίς Φ.Π.Α., τα 2.000.000 δραχμές (5.869,41 ευρώ). Επομένως, υπό την ισχύ του ν. 4412/2016 και της ΔΝΣγ/οικ 15299/ΦΝ 466/2017(ΦΕΚ900Β/17.3.2017) απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, για την απευθείας ανάθεση των ως άνω μικρών έργων ή εργασιών συντήρησης από δήμους απαιτείται για την επιλογή του αναδόχου η διενέργεια δημόσιας ηλεκτρονικής κλήρωσης, κατά τους ορισμούς των παρ. 5 και 6 του άρθρου 118 Ν.4412/16 Η εν λόγω εσφαλμένη ερμηνευτική εκδοχή είχε άλλωστε αποτυπωθεί και στην Εγκύκλιο Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων ΔΝΣα/οικ68559/2016 ( Εγκύκλιος 18), που ίσχυε κατά την έκδοση της απόφασης απευθείας ανάθεσης του επίμαχου έργου, ενώ η ορθή ερμηνεία των επίμαχων διατάξεων, ήτοι η εφαρμογή των παρ. 5 και 6 του άρθρου 118 του ν. 4412/2016 και για την ανάθεση μικρών έργων του άρθρου 15 του π.δ/τος 171/ 1987 υποδείχθηκε από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων στις 23.10.2017, ήτοι μετά την υπογραφή της επίμαχης σύμβασης, δια της ανάρτησης στην ιστοσελίδα της σχετικής ανακοίνωσης. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.(ΕΛ.ΣΥΝ :ΚΠΕΔ στο VII ΤΜΗΜΑ, ΠΡΑΞΗ 56-2018) .

Σημείωση :

Ομοίως κρίθηκε το ανωτέρω ζήτημα και με την 57-2018 ΠΡΑΞΗ, ΚΠΕΔ στο VII ΤΜΗΜΑ

Εργα:Α) Επουσιώδης παράλειψη στο ΤΕΥΔ.Β)Συνυποβολή αποδεικτικών στοιχείων στο φάκελο «Δικαιολογητικά συμμετοχής»

Α) Η μη αναγραφή στο ΤΕΥΔ της  ζητούμενη κατηγορία έργων (ΟΔΟΠΟΙΙΑ), όπως απαιτείται από τη διακήρυξη και την κατευθυντήρια οδηγία 18 της ΕΑΑΔΗΣΥ, δεν συνιστά λόγο αποκλεισμού της διαγωνιζόμενης εταιρίας  διότι  η εταιρεία δήλωσε στα σημεία ΙΙΑ, IVα και IVαΑ του ΤΕΥΔ ότι είναι εγγεγραμμένη στο ΜΕΕΠ ( με αρ. βεβ. 28166) και έχει ενημερότητα πτυχίου (με αρ. 26252/2016-1.12.2016) συνυπέβαλε δε αντίγραφα των ανωτέρω εγγράφων μαζί με την προσφορά της. Τα ανωτέρω έγγραφα αποτελούν πλήρη απόδειξη (σε σχέση με το ΤΕΥΔ, το οποίο  αποτελεί υπεύθυνη δήλωση και λειτουργεί ως προκαταρκτική απόδειξη της ύπαρξης ή μη στο πρόσωπο του διαγωνιζομένου των τεθέντων από τη διακήρυξη κριτηρίων καταλληλότητας), για το ότι η εν λόγω διαγωνιζομένη ανήκε στην απαιτούμενη από τη διακήρυξη κατηγορία (ΟΔΟΠΟΙΙΑ). Συνεπώς, η Επιτροπή του Διαγωνισμού όφειλε να μην αποκλείσει την ανωτέρω εταιρεία για μη συμπλήρωση στο ΤΕΥΔ της κατηγορίας του έργου. Τούτο ισχύει ανεξαρτήτως του ότι η αναγραφή της κατηγορίας του ΜΕΕΠ δεν ζητείται ρητώς στο ΤΕΥΔ, στο οποίο ζητείται μόνον αν ο οικονομικός φορέας είναι εγγεγραμμένος στα σχετικά επαγγελματικά ή εμπορικά μητρώα (μέρος IVα Α του ΤΕΥΔ).

Β)Η  αναφορά στο άρθρο  της διακήρυξης ότι ο φάκελος δικαιολογητικών συμμετοχής πρέπει επί ποινή αποκλεισμού να περιέχει το ΤΕΥΔ και την εγγύηση συμμετοχής δεν έχει την έννοια ότι απαγορεύεται η συνυποβολή με την προσφορά των δικαιολογητικών εκείνων που αποδεικνύουν το τελικώς ζητούμενο, ότι δηλαδή ο προσφέρων πληροί τα κριτήρια που τίθενται από τη διακήρυξη. Το Κλιμάκιο εκτιμά ότι σκοπός του νομοθέτη είναι μεν η μείωση της γραφειοκρατίας και η διευκόλυνση της διεξαγωγής της δημοπρασίας, τούτο όμως δεν δύναται να αποβαίνει εις βάρος των διαγωνιζομένων και μάλιστα χωρίς ειδικώς προβλεπόμενο στη διακήρυξη λόγο αποκλεισμού.

Γ)Η  παράλειψη επανάληψης του τίτλου του έργου στην τελευταία σελίδα του ΤΕΥΔ είναι επουσιώδης, καθώς δεν δημιουργεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, σύγχυση ή ασάφεια, ως προς τον ον πρόκειται διαγωνισμό. Από την επισκόπηση του υποβληθέντος από την ανωτέρω εταιρεία ΤΕΥΔ προκύπτει ότι πρόκειται για ένα ενιαίο και με συνεχόμενη αρίθμηση έγγραφο που φέρει υπογραφές σε όλες του τις σελίδες και ημερομηνία αυτήν του επίμαχου διαγωνισμού, ενώ ο τίτλος και τα λοιπά στοιχεία (ΑΔΑΜ κτλ) του έργου αναγράφονται στην πρώτη σελίδα του.

Οι ανωτέρω  πλημμέλειες, ως αφορώσες σε μη νόμιμο αποκλεισμό της πρώτης μειοδότριας, είναι ουσιώδεις και καθιστούν μη νόμιμη την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.( ΕΛ.ΣΥΝ :Ε΄ΚΛΙΜΑΚΙΟ,ΠΡΑΞΗ 165-18) 

Βαθμολόγιση τεχνικής προσφοράς με κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης τη συμφερότερη από «τεχνοοικονομικής άποψης» προσφορά

Ως κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης μπορεί να επιλέγεται αυτό της συμφερότερης από «τεχνικοοικονομικής απόψεως» προσφοράς, με βάση τα οριζόμενα από τη διακήρυξη επιμέρους τεχνικά κριτήρια. Στην περίπτωση αυτή η βαθμολόγηση των τεχνικών κριτηρίων με βαθμό ανώτερο εκείνου που κατά τη διακήρυξη εκφράζει την απλή κάλυψη των απαιτήσεών της, δηλαδή με βαθμό που υπερκαλύπτει τις απαιτήσεις της, απαιτείται να είναι πλήρως και επαρκώς αιτιολογημένη, με ειδικότερη αναφορά στα στοιχεία από τα οποία προκύπτει η υπερκάλυψη των τεχνικών προδιαγραφών και απαιτήσεων. Η αιτιολογία αυτή δεν μπορεί να αναπληρωθεί από την απλή παράθεση του βαθμού για κάθε συγκεκριμένο κριτήριο (ΕΣ VI Tμ. 403/2017,2987 /2015).

H βαθμολόγηση είναι όλως συμπερασματική, αφού στο  πρακτικό της επιτροπής ουδεμία λεκτική αναφορά γίνεται στα στοιχεία από τα οποία προκύπτει η κρίσιμη βαθμολογική διαφοροποίηση και ειδικότερα στους λόγους για τους οποίους η τεχνική προσφορά της εταιρείας «Χ.» υπερκάλυπτε τις τεχνικές προδιαγραφές και απαιτήσεις των αξιολογούμενων κριτηρίων, με αποτέλεσμα να κριθεί τεχνικά αρτιότερη εκείνης της εταιρείας «Ψ» και να λάβει την άνω μεγαλύτερη συνολική βαθμολογία. Η άνω δε πλημμέλεια δεν θεραπεύθηκε με την γνωμοδότηση της  επιτροπής επί της ένστασης που η εταιρεία «Ψ» άσκησε κατά του άνω πρακτικού τεχνικής αξιολόγησης, αφού και η εν λόγω γνωμοδότηση δεν είναι νομίμως αιτιολογημένη. Τούτο διότι με τη γνωμοδότηση αυτή, προς αιτιολόγηση της μεγαλύτερης βαθμολογίας της τεχνικής προσφοράς της εταιρείας «Χ» στα κριτήρια 2.1, 2.2, 2.5 και 3.1, προβάλλεται η υπεροχή της εν λόγω προσφοράς στο κριτήριο 2.3. (ανοικτά πρότυπα), το οποίο, όμως, ήταν, κατά τη διακήρυξη, αυτοτελώς αξιολογούμενο και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε νομίμως να ληφθεί υπόψη κατά τη βαθμολόγηση των λοιπών κριτηρίων. Η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, το ένταλμα αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.( ΕΛ.ΣΥΝ : Κλιμάκιο Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στοVII  Τμήμα ) 

ΕΛ.ΣΥΝ: Ανάκληση Πράξης Στ΄Κλιμακίου με Απόφαση του VI Τμήματος που αφορά α)στην υποχρέωση( η μη) υποδιαίρεσης σύμβασης σε τμήματα και τεκμηρίωση των λόγων-β)στην ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής να ορίζει αυστηρά κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας

 

 ΕΛ.ΣΥΝ:Με την 608/2018 Απόφαση του VI Τμήματος ανακλήθηκε η  33/2018 Πράξη του Στ΄Κλιμακίου ( ανάρτηση και σχολιασμός της Πράξης στην «Επικαιρότητα» της e-dimos 28-2-2018

Αναλυτικά :

Α)Με την 33/2018 Πράξη το Στ ΄Κλιμάκιο του ΕΛ.ΣΥΝ  έκρινε  όσον αφορά  στην υποχρέωση της Αναθέτουσας Αρχής να υποδιαιρεί το αντικείμενο μιας δημοπρατούμενης  σύμβασης σε τμήματα,ότι  :

Εφόσον, στην προκειμένη περίπτωση, η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να μην υποδιαιρέσει τη σύμβαση σε τμήματα και όρισε με τη διακήρυξη ότι προσφορές υποβάλλονται μόνο για το σύνολο της προμήθειας (ως ενιαίο αντικείμενο), μη νομίμως, ήτοι κατά παράβαση των διατάξεων του αρθ. 59 του Ν. 4412/2016 δεν ανέφερε στα έγγραφα της σύμβασης, τους βασικούς λόγους για την απόφασή της αυτή (ούτε εξάλλου στα στοιχεία του φακέλου περιλαμβάνεται ειδική έκθεση κατ’ άρθρο 341 του ως άνω νόμου, όπου αναφέρονται οι λόγοι αυτοί).

Αντίθετα, με την 608 /18 Απόφαση του VI Τμήματος κρίθηκε για το ανωτέρω ζήτημα ότι :

Tο Τμήμα λαμβάνοντας υπόψη ότι, αφενός η εν λόγω προμήθεια χρηματοδοτείται από το Τ.Π.Δ μέσω της λήψης εγκεκριμένου δανείου δεκαετούς διάρκειας, αφετέρου ότι στο αντικείμενο της υπό κρίση προμήθειας περιλαμβάνεται και η εγγυητική ευθύνη του προμηθευτή σε βάθος δεκαετίας κρίνει ότι βάσιμα υποστηρίζεται ότι οι λόγοι επιλογής της αναθέτουσας αρχής για το αδιαίρετο της προμήθειας προκύπτουν επαρκώς από τα έγγραφα της σύμβαση. Η τυχόν υποδιαίρεση της σύμβασης εν προκειμένω, θα έθετε σε διακινδύνευση την προσήκουσα εκτέλεση της σύμβασης και κυρίως την εγγυημένη λειτουργία της συγκεκριμένης προμήθειας για την δεκαετία, θέτοντας εκ ποδών και τις υποχρεώσεις που ανέλαβε ο Δήμος με την ένταξή του στο ως άνω πρόγραμμα χρηματοδότησης.

Β)Με την 33/2018 Πράξη το Στ ΄Κλιμάκιο του ΕΛ.ΣΥΝ  έκρινε,  όσον αφορά την απαίτηση της Αναθέτουσας Αρχής οι συμμετέχοντες να διαθέτουν κτηριακές εγκαταστάσεις εντός της Ελληνικής Επικράτειας με όλες τις απαιτούμενες υποδομές ανάλογες με το μέγεθος της προμήθειας (χώροι αποθήκευσης, χώροι-σημεία σέρβις των προϊόντων κλπ), ελάχιστου εμβαδού 100 m2 ανά 1000 τεμάχια φωτιστικών σωμάτων,  ότι :

Η διακήρυξη δεν μπορούσε να απαιτεί από τους  συμμετέχοντες οικονομικούς φορείς, ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο διαγωνισμό να διαθέτουν εκ των προτέρων τις εν λόγω εγκαταστάσεις, αλλά μπορούσε να απαιτεί από αυτούς μόνο να δεσμευτούν, με υπεύθυνη δήλωση ότι, εφόσον ανακηρυχθούν  ανάδοχοι, θα αποδείξουν ότι διαθέτουν αυτές, περαιτέρω δε η διακήρυξη και τα έγγραφα της σύμβασης μπορούσαν να θέσουν, ως ειδικό όρο εκτέλεσης αυτής, κατά την έννοια των διατάξεων του αρθ. 130 παρ. 2 του Ν. 4412/2016, συνδεόμενο με τον έτερο ειδικό όρο εκτέλεσης της σύμβασης περί παροχής από τον ανάδοχο 10ετούς εγγύησης- συντήρησης των προσφερόμενων ειδών, την υποχρέωση μόνο για αυτόν (τον ανάδοχο), να αποδείξει, κατά την έναρξη εκτέλεσης της σύμβασης, ότι διαθέτει τις ως άνω  εγκαταστάσεις. Εξάλλου, σε κάθε περίπτωση οι ως άνω όροι είναι μη νόμιμοι και για το λόγο ότι, κατά παράβαση των αρχών ελεύθερου ανταγωνισμού και της αναλογικότητας, η διακήρυξή τους θέτει ως κριτήριο επιλογής που αφορά στην επαγγελματική καταλληλότητα του οικονομικού φορέα, με αποτέλεσμα για την πλήρωση των αυτών να αποκλείεται η δυνατότητα προσφυγής στην στήριξη στις ικανότητες άλλων φορέων καθόσον, σύμφωνα με τις διατάξεις του αρθ. 78 του Ν. 4412/2016, τέτοια προσφυγή επιτρέπεται μόνο για τα κριτήρια της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας και της τεχικής και επαγγελματικής ικανότητας.

Αντίθετα, με την 608 /18 Απόφαση του VI Τμήματος κρίθηκε για το ανωτέρω ζήτημα ότι :

Νομίμως καταρχήν ζητείται σε μια τέτοια σύμβαση προμήθειας με εγκατάσταση, ιδιαίτερα απαιτητικής σε αριθμό και εν γένει ποσότητα ειδών, να δηλωθούν οι εγκαταστάσεις που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση αυτής. Αβάσιμα εξάλλου, το Κλιμάκιο δέχεται ότι η σχετική απαίτηση αφορά στο στάδιο της συμμετοχής στη διαγωνιστική διαδικασία, αφού, όπως προκύπτει από το σχετικό όρο της διακήρυξης αυτή αφορά κατ’ ουσία στην υλοποίηση της σύμβασης δοθέντος ότι αρκεί η υπεύθυνη δήλωση ότι ο ανάδοχος θα διατηρεί σε πλήρη λειτουργία τις εγκαταστάσεις σε συνδυασμό με την προσκόμιση των λοιπών αποδεικτικών στοιχείων ως προς αυτές, ως εκ τούτου, η ειδικότερη απαίτηση του ανωτέρου όρου παρίσταται εύλογη και διασφαλίζει την εξυπηρέτηση των αναγκών της υπό κρίση σύμβασης.

Γ) Με την 33/2018 Πράξη το Στ ΄Κλιμάκιο του ΕΛ.ΣΥΝ  έκρινε, όσον αφορά την απαίτηση της Αναθέτουσας Αρχής οι συμμετέχοντες στο  διαγωνισμό οικονομικοί φορείς επί ποινή αποκλεισμού να έχουν εκτελέσει κατά τη διάρκεια της προηγούμενης τριετίας (οικονομικά έτη 2014, 2015, 2016) τουλάχιστον 10 συμβάσεις προμήθειας ,ότι :

Ο όρος της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό οικονομικοί φορείς υποχρεούνται επί ποινή αποκλεισμού να έχουν εκτελέσει κατά τη διάρκεια της προηγούμενης τριετίας (οικονομικά έτη 2014, 2015, 2016) τουλάχιστον 10 συμβάσεις προμήθειας του ίδιου αντικειμένου με αυτό της ελεγχόμενης προμήθειας περιορίζει υπέρμετρα και αδικαιολόγητα την ανάπτυξη ελεύθερου ανταγωνισμού και τον κύκλο των δυναμένων να μετάσχουν στην ελεγχόμενη διαδικασία οικονομικών φορέων. Και τούτο διότι εισάγουν ένα αυθαίρετο ποσοτικό κριτήριο (αυτό των 10 τουλάχιστον συμβάσεων), το οποίο δημιουργεί δυσμενή διάκριση εις βάρος των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων, οι οποίοι, ναι μεν έχουν κατά την προηγούμενη τριετία την απαιτούμενη από τον ίδιο όρο της διακηρυξης τεχνική εμπειρία σε εκτέλεση προμηθειών με ίδιο αντικείμενο, συνολικού ύψους που καλύπτει το 100% του προϋπολογισμού της  ελεγχόμενης προμήθειας, πλην όμως έχουν εκτελέσει 9 ή λιγότερες τέτοιες προμήθειες,χωρίς η διάκριση αυτή να επιβάλλεται από επιτακτικό σκοπό δημοσίου συμφέροντος και υπερβαίνοντας σε κάθε περίπτωση το βαθμό που είναι αναγκαίος για την επίτευξη του σκοπού της συμμετοχής στο διαγωνισμό οικονομικών φορέων που έχουν επαρκή τεχνική εμπειρία. Συνεπώς, ο όρος αυτός, καθώς και ο όρος της διακήρυξης, που απαιτεί από τους  υποψήφιους οικονομικούς φορείς να προσκομίσουν, προς απόδειξη της ως άνω απαίτησης,τουλάχιστον 10 από τα εκεί αναφερόμενα σχετικά έγγραφα, τα οποία αφορούν σε συμβάσεις προμήθειας του ιδίου αντικειμένου με αυτό της ελεγχόμενης προμήθειας, είναι μη νόμιμοι.
 Ομοίως δε ο όρος της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό οικονομικοί φορείς υποχρεούνται επί ποινή αποκλεισμού να έχουν εκτελέσει κατ’ ελάχιστον μια προμήθεια του ιδίου αντικειμένου με αυτό της ελεγχόμενης προμήθειας ανά έτος της προηγούμενη τριετίας περιορίζει υπέρμετρα και αδικαιολόγητα  την ανάπτυξη ελεύθερου ανταγωνισμού, τόσο αυτοτελώς όσο και σε συνδυασμό με τον προηγούμενο όρο της διακήρυξης, καθόσον δημιουργεί δυσμενή διάκριση εις βάρος των  4 ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων, οι οποίοι, ναι μεν έχουν εντός της προηγούμενης τριετίας την απαιτούμενη τεχνική εμπειρία σε εκτέλεση προμηθειών ιδίου αντικειμένου, συνολικού ύψους που καλύπτει το 100% του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης προμήθειας, πλην όμως δεν έχουν εκτελέσει μέσα στο ένα ή τα δύο έτη της προηγούμενη τριετίας προμήθεια ιδίου αντικειμένου με αυτό της ελεγχόμενης προμήθειας, χωρίς η διάκριση αυτή να επιβάλλεται από επιτακτικό σκοπό δημοσίου συμφέροντος και υπερβαίνοντας σε κάθε περίπτωση το βαθμό που είναι αναγκαίος για την επίτευξη του σκοπού της συμμετοχής στο διαγωνισμό οικονομικών φορέων που έχουν επαρκή τεχνική εμπειρία, αφού, περαιτέρω, οι ως άνω οικονομικοί φορείς δεν μπορούν να θεωρηθούν λιγότερο τεχνικά έμπειροι από τους οικονομικούς φορείς που έχουν εκτελέσει κατ’ελάχιστον μια τέτοια προμήθεια ανά έτος. Συνεπώς, ο όρος αυτός καθώς και ο όρος του άρθρου που ορίζει τα σχετικά με αυτόν αποδεικτικά μέσα είναι μη νόμιμα.

Με την 608 /18 Απόφαση του VI Τμήματος κρίθηκε για το ανωτέρω ζήτημα ότι :

Το Τμήμα κρίνει ότι, τόσο ο όρος του άρθρου  της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό οικονομικοί φορείς υποχρεούνται επί ποινή αποκλεισμού να έχουν εκτελέσει κατά τη διάρκεια της προηγούμενης τριετίας (οικονομικά έτη 2014, 2015, 2016) τουλάχιστον 10 συμβάσεις προμήθειας του ιδίου αντικειμένου με αυτό της  ελεγχόμενης προμήθειας, όσο και ο όρος του άρθρου  της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό οικονομικοί φορείς υποχρεούνται επί ποινή αποκλεισμού να έχουν εκτελέσει κατ’ ελάχιστον μία προμήθεια του ιδίου αντικειμένου με αυτό της ελεγχόμενης προμήθειας ανά έτος της προηγούμενης τριετίας, εισάγουν ένα αυθαίρετο ποσοτικό κριτήριο, το οποίο δεν δικαιολογείται και δύναται αντικειμενικά να δημιουργήσει δυσμενείς διακρίσεις εις βάρος των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων, οι οποίοι διαθέτουν την κατάλληλη τεχνική και επαγγελματική ικανότητα στο ίδιο αντικείμενο με λιγότερες όμως συμβάσεις από τις απαιτούμενες. Συνεπώς, πρόκειται για όρους που είναι δυσανάλογοι του σκοπού για τον οποίο αυτοί προβλέφθηκαν, αφού η ποσοτική και ποιοτική εκτέλεση της σύμβασης αλλά και η συνεχής και απρόσκοπτη λειτουργία του δημοτικού φωτισμού μπορούσε να επιτευχθεί εξίσου αποτελεσματικά με λιγότερο επαχθή τρόπο. Όμως, εν προκειμένω, οι ανωτέρω όροι δεν εμπόδισαν εν τοις πράγμασι την ανάπτυξη του ανταγωνισμού, αφού συμμετείχαν στην υπό κρίση διαγωνιστική διαδικασία πέντε (5) εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται ενεργά στο συγκεκριμένο τομέα.Σε κάθε περίπτωση, το μεν οι συμμετέχουσες εταιρείες ή έστω άλλες δυνητικά υποψήφιες εταιρείες δεν επικαλέστηκαν βλάβη από τους συγκεκριμένους όρους της διακήρυξης οι οποίοι να παραβιάζουν τους κανόνες που αφορούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής τους στο διαγωνισμό και εν γένει τη διαδικασία επιλογής του αναδόχου, σε σημείο τέτοιο που να αποκλείουν ή να καθιστούν ουσιωδώς δυσχερή τη συμμετοχή τους στο διαγωνισμό αφού δεν προσέβαλαν αυτούς, το δε, ο αποκλεισμός των τεσσάρων (4) εκ των συμμετεχουσών εταιρειών στο στάδιο της τεχνικής αξιολόγησης έγινε για λόγουα που δεν αφορούσαν στην έλλειψη της τεχνικής τους εμπειρίας και στην μη επαρκή απόδειξη αυτής, κατ’ εφαρμογή των συγκεκριμένων όρων. Σε κάθε περίπτωση,  παρέχεται η δυνατότητα των φορέων να στηρίζονται στις ικανότητες άλλων φορέων, ασχέτως της νομικής φύσης των δεσμών με αυτούς .Συνεπώς, οι όροι αυτοί καθώς και οι όροι του άρθρου της διακήρυξης που ορίζουν τα σχετικά με αυτούς αποδεικτικά μέσα παρίστανται νόμιμοι.

Ακολούθως, οι σχετικοί λόγοι ανάκλησης πρέπει να γίνουν δεκτοί.Ανακαλεί ται η 33/2018 Πράξη του Στ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κρίνεται  ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου ΧΧΧ και της εταιρείας ΧΧΧ με αντικείμενο την προμήθεια με τίτλο: «Εξοικονόμηση ενέργειας στο δημοτικό φωτισμό με την προμήθεια και εγκατάσταση φωτιστικών σωμάτων τύπου LED και την προμήθεια λαμπτήρων τύπου LED».

Ανωτέρα βία

Ο ανάδοχος που επικαλείται ανωτέρα βία υποχρεούται, μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από τότε που συνέβησαν τα περιστατικά που συνιστούν την ανωτέρα βία, να αναφέρει εγγράφως αυτά και να προσκομίσει στην αναθέτουσα αρχή τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.

Κήρυξη αναδόχου ως εκπτώτου

Ο ανάδοχος κηρύσσεται υποχρεωτικά έκπτωτος από την ανάθεση που έγινε στο όνομα του και από κάθε δικαίωμα που απορρέει από αυτήν, με απόφαση του αρμοδίου αποφαινόμενου οργάνου, ύστερα από γνωμοδότηση του αρμόδιου οργάνου:

α) στην περίπτωση της παραγράφου 5 του άρθρου 105,ήτοι αν δεν προσέλθει να υπογράψει την σύμβαση εντός της ταχθείσας προθεσμίας  

β) σε περίπτωση δημόσιας σύμβασης προμηθειών, εφόσον δε φόρτωσε, παρέδωσε ή αντικατέστησε τα συμβατικά υλικά ή δεν επισκεύασε ή συντήρησε αυτά μέσα στον συμβατικό χρόνο ή στον χρόνο παράτασης που του δόθηκε, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 206,

γ) στην περίπτωση δημόσιας σύμβασης υπηρεσιών:

αα) αν δεν εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις ή δεν συμμορφωθεί με τις γραπτές εντολές της υπηρεσίας, που είναι σύμφωνες με την σύμβαση ή τις κείμενες διατάξεις και

ββ) αν υπερέβη υπαίτια τη συνολική προθεσμία εκτέλεσης της σύμβασης, λαμβανομένων υπόψη των παρατάσεων.( άρθρο 203 παρ 1 Ν.4412/16 )

Στην περίπτωση συνδρομής λόγου έκπτωσης του αναδόχου από σύμβαση παροχής υπηρεσιών κατά την περίπτωση γ’ της παραγράφου 1, η αναθέτουσα αρχή κοινοποιεί στον ανάδοχο ειδική όχληση, η οποία μνημονεύει τις διατάξεις του άρθρου αυτού και περιλαμβάνει συγκεκριμένη περιγραφή των ενεργειών στις οποίες οφείλει να προβεί ο ανάδοχος θέτοντας προθεσμία για τη συμμόρφωσή του.

Η τασσόμενη προθεσμία πρέπει να είναι εύλογη και ανάλογη της διάρκειας της σύμβασης και πάντως όχι μικρότερη των δεκαπέντε (15) ημερών. Αν η προθεσμία, που τέθηκε με την ειδική όχληση, παρήλθε χωρίς ο ανάδοχος να συμμορφωθεί, κηρύσσεται έκπτωτος μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας συμμόρφωσης, με απόφαση της αναθέτουσας αρχής,ήτοι με απόφαση δημοτικού συμβουλίου  . Στην απόφαση προσδιορίζονται οι λόγοι της μη συμμόρφωσης του αναδόχου προς την ειδική όχληση και αιτιολογείται η έκπτωση με αναφορά στους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν.( άρθρο 203 παρ 2 Ν.4412/16 )

Ο οικονομικός φορέας δεν κηρύσσεται έκπτωτος από την κατακύρωση ή ανάθεση ή την σύμβαση όταν:

α) Η σύμβαση δεν υπογράφηκε ή το υλικό δεν φορτώθηκε ή παραδόθηκε ή αντικαταστάθηκε με ευθύνη του φορέα που εκτελεί τη σύμβαση.

β) Συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας.

Στον οικονομικό φορέα που κηρύσσεται έκπτωτος από την κατακύρωση, ανάθεση ή σύμβαση, επιβάλλονται, με απόφαση του αποφαινόμενου οργάνου, ύστερα από γνωμοδότηση του αρμοδίου οργάνου, το οποίο υποχρεωτικά καλεί τον ενδιαφερόμενο προς παροχή εξηγήσεων, αθροιστικά, οι παρακάτω κυρώσεις:

α) Ολική κατάπτωση της εγγύησης συμμετοχής ή καλής εκτέλεσης της σύμβασης, κατά περίπτωση.

β) Είσπραξη εντόκως της προκαταβολής που χορηγήθηκε στον έκπτωτο από τη σύμβαση ανάδοχο είτε από ποσόν που δικαιούται να λάβει είτε με κατάθεση του ποσού από τον ίδιο είτε με κατάπτωση της εγγύησης προκαταβολής. 

Ο υπολογισμός των τόκων γίνεται από την ημερομηνία λήψης της προκαταβολής από τον προμηθευτή μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης κήρυξης του ως εκπτώτου, με το ισχύον κάθε φορά ανώτατο όριο επιτοκίου για τόκο από δικαιοπραξία, από την ημερομηνία δε αυτή και μέχρι της επιστροφής της, με το ι σχύον κάθε φορά επιτόκιο για τόκο υπερημερίας. Επιπλέον μπορεί να επιβληθεί προσωρινός αποκλεισμός του αναδόχου από το σύνολο των συμβάσεων προμηθειών ή υπηρεσιών των φορέων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στο άρθρο 74.

Ολοκλήρωση της εκτέλεσης της σύμβασης

Η σύμβαση θεωρείται ότι εκτελέσθηκε όταν συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) Σε περίπτωση προμήθειας, παραδόθηκε ολόκληρη η ποσότητα ή, αν πρόκειται για διαιρετό υλικό, η ποσότητα που παραδόθηκε υπολείπεται της συμβατικής, κατά μέρος που κρίνεται ασήμαντο από το αρμόδιο όργανο. Σε περίπτωση παροχής υπηρεσιών, αυτές παρασχέθηκαν στο σύνολό τους ή, αν πρόκειται για διαιρετή υπηρεσία, αυτή που παραδόθηκε υπολείπεται της συμβατικής, κατά μέρος που κρίνεται από το αρμόδιο όργανο ως ασήμαντο, ενώ έχει παρέλθει η καταληκτική ημερομηνία περαίωσης της σύμβασης.

β) Παραλήφθηκαν οριστικά τα υλικά ή υπηρεσίες που παραδόθηκαν.

γ) Έγινε η αποπληρωμή του συμβατικού τιμήματος, αφού προηγουμένως επιβλήθηκαν τυχόν κυρώσεις ή εκπτώσεις.

δ) Εκπληρώθηκαν και οι λοιπές συμβατικές υποχρεώσεις των συμβαλλόμενων μερών και αποδεσμεύθηκαν οι σχετικές εγγυήσεις κατά τα προβλεπόμενα στη σύμβαση (άρθρα 202 και 334  Ν.4412/16).