Χρηματικό όριο – Εκτιμώμενη αξία σύμβασης-Κατάτμηση

I.Χρηματικό όριο 

Προσφυγή στη διαδικασία του συνοπτικού διαγωνισμού επιτρέπεται  όταν  η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι ίση η κατώτερη από το ποσόν των 60.000 € ,χωρίς να συμπεριλαμβάνεται ο Φ.Π.Α (§ 1 άρθρου 117 Ν.4412/16)

II. Εκτιμώμενη αξία σύμβασης  

Για το προσδιορισμό της αξίας της σύμβασης χρησιμοποιούνται οι μέθοδοι που περιγράφονται στο  άρθρο  6 (ΒΙΒΛΙΟ Ι) και 236 (ΒΙΒΛΙΟ ΙΙ ) αντίστοιχα Ν.4412/16. Οι  μέθοδοι αυτοί   μεταξύ των άλλων επιτάσσουν το προσδιορισμό της συνολικής εκτιμώμενης αξίας  των ομοειδών προμηθειών/υπηρεσιών(και στη περίπτωση ανάθεσης κατά  τμήματα υπό τη μορφή χωριστών  συμβάσεων) ώστε να ανατεθεί η σύμβαση με την προσήκουσα διαδικασία  (π.χ. με Ανοικτό   αντί  συνοπτικό  διαγωνισμό)(βλέπετε § 3,8 άρθρου 6 και 236).

Στο ερώτημα :

Για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας των συμβάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4412/2016, χρησιμοποιούνται οι Κωδικοί του Κοινού Λεξιλογίου για τις Δημόσιες Συμβάσεις (CPV) ή οι Κωδικοί Αριθμοί Εξόδων (ΚΑΕ);

Η απάντηση της ΕΑΑΔΗΣΥ (α/α 53)είναι :

Για τον σχετικό υπολογισμό κρίσιμοι είναι οι Κωδικοί CPV. Το άρθρο 6 Ν.4212/16  ενσωματώνει ρύθμιση του ενωσιακού δικαίου, στο πλαίσιο του οποίου έχει καταρτισθεί το Κοινό Λεξιλόγιο για τις Δημόσιες Συμβάσεις (CPV), ώστε όλα τα κράτη – μέλη να κατηγοριοποιούν αγαθά, υπηρεσίες και έργα με τον ίδιο τρόπο και εν τέλει να υπολογίζουν την εκτιμώμενη αξία των συμβάσεων σε ενιαία βάση. Συνεπώς, λοιπές λογιστικές ή άλλες κατηγοριοποιήσεις σε εθνικό επίπεδο (π.χ. ΚΑΕ) δεν είναι κρίσιμες για την εφαρμογή του άρθρου 6.

Σύμφωνα με τη  νομολογία του ΕΛ.ΣΥΝ έχει γίνει παγίως δεκτό ότι κατ’ εξαίρεση, είναι δυνατή η προσφυγή στη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού, όταν η ετήσια, κατ’ είδος, προμήθεια δεν υπερβαίνει το ποσό των 60.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Προκειμένου δε να διαπιστωθεί το ποσό, στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη συγκεκριμένης προμήθειας και κατ’ επέκταση, η δυνατότητα ανάθεσής της με πρόχειρο διαγωνισμό, λαμβάνεται υπόψη η συνολική δαπάνη που απαιτείται για να καλυφθούν οι ετήσιες ανάγκες του Δήμου σε αγαθά που κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις συναλλακτικές αντιλήψεις θεωρούνται όμοια ή ομοειδή ή που ως εκ της φύσης τους, του αντικειμένου τους ή της λειτουργικότητάς τους εντάσσονται σε όμοιες ή παρεμφερείς κατηγορίες αγαθών.  Παράλληλα κατά τη πάγια νομολογία του ΕΛ.ΣΥΝ , δεν είναι νόμιμος ο επιμερισμός της κατά τα ανωτέρω συνολικής ποσότητας όμοιων ή ομοειδών αγαθών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες όμοιες ή ομοειδείς κατηγορίες και στη συνέχεια η ανάθεση της προμήθειάς τους κατόπιν πρόχειρου διαγωνισμού μεταξύ περιορισμένου αριθμού συμμετεχόντων, με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει από τον επιμερισμό των σχετικών πιστώσεων, γιατί με τον τρόπο αυτό καταστρατηγείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η κατά νόμο υποχρέωση διενέργειας ενιαίου τακτικού δημόσιου διαγωνισμού για την προμήθεια αυτών (βλ. Ελ.Συν Πράξεις Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπανών στο VII Τμ. 14/2015, 143/2014, 254/2013, 96/2012 κ.ά.).

Προκειμένου  να διαπιστωθεί το ποσό στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη συγκεκριμένης προμήθειας και, συνεπώς, η δυνατότητα ανάθεσής της με πρόχειρο ή ανοιχτό διαγωνισμό, λαμβάνεται υπόψη η συνολική ετήσια δαπάνη που απαιτείται για να καλυφθούν οι ανάγκες του φορέα σε αγαθά που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις συναλλακτικές αντιλήψεις, θεωρούνται όμοια ή ομοειδή ή που ως εκ της φύσης τους, του αντικειμένου τους ή της λειτουργικότητάς τους εντάσσονται σε όμοιες ή παρεμφερείς κατηγορίες αγαθών (βλ. Ε.Σ. πράξη VII Τμ. 97/2012, Κλ. VII Τμ. 398, 319/2015, 12/2014 κ.ά.). Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι νόμιμος ο επιμερισμός της κατά τα ανωτέρω συνολικής ποσότητας όμοιων ή ομοειδών αγαθών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες όμοιες ή ομοειδείς κατηγορίες, με σκοπό την ανάθεση των μερικότερων αυτών προμηθειών βάσει του ύψους της δαπάνης που προκύπτει από την κατάτμηση της συνολικής ποσότητας, αντί της διενέργειας μιας ενιαίας για τα είδη αυτά προμήθειας, καθώς με τον τρόπο αυτό επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η μη τήρηση της οριζόμενης από αυτές διαγωνιστικής διαδικασίας (βλ. Ε.Σ. Πράξεις VΙΙ Τμ. 25/2015, Κλ. VII Tμ. 304/2016, 258/2015, 191/2014). ( ΕΛ.ΣΥΝ : ΚΠΕΔ στο VII Τμήμα ,Πράξη  38/17 )

Επιπρόσθετα Το Ελεγκτικό Συνέδριο , μεταξύ άλλων, έχει κρίνει ότι: 

                     Διαδικασία που δεν συνιστά κατάτμηση :

  • Αβασίμως προβάλλεται από την Επίτροπο κατάτμηση ενιαίας προμήθειας, δεδομένου ότι, ανεξάρτητα από το χρόνο κατά τον οποίο εκτελέστηκε η  από 24.7.2012 ελεγχόμενη σύμβαση, οι αποφάσεις και οι διαδικασίες για την πραγματοποίηση τόσο της ελεγχόμενης όσο και της επόμενης αυτής προμήθειας είχαν συντελεστεί σε διαφορετικά οικονομικά έτη, ήτοι η πρώτη εντός του 2012 και η δεύτερη εντός του 2013, ως εκ τούτου επρόκειτο για προμήθειες που κάλυπταν ανάγκες διαφορετικών ετών. Επομένως, η ελεγχόμενη προμήθεια αφορά στην κάλυψη αναγκών που προέκυψαν σε διαφορετικό έτος από αυτό στο οποίο αφορά η προμήθεια με την οποία φέρεται ομοειδής κατά το αντικείμενο.(Ελ.Συν,Τμήμα VII , Πράξη  12/14)
  • Οι δήμοι μπορούν να αναθέτουν  με συνοπτικό διαγωνισμό συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών που η κατ’ είδος ετήσια συνολική δαπάνη τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 60.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.. Στο πλαίσιο αυτό είναι μη νόμιμος ο επιμερισμός της συνολικής ποσότητας όμοιων ή ομοειδών έργων, προμηθειών και υπηρεσιών  σε περισσότερες κατηγορίες και η εν συνεχεία ανάθεσή τους με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει από την τεχνητή αυτή κατάτμηση, καθόσον με τον τρόπο αυτό επιχειρείται η αποφυγή της τήρησης της διαδικασίας του διαγωνισμού (πρβλ. Ε.Σ. Πράξ. Κ.Π.Ε.Δ. στο VII Τμ. 166/2017,305/2016,115/2016, 234/ 2014). Εξαίρεση από την ως άνω απαγόρευση επιμερισμού της συνολικής δαπάνης όμοιων ή ομοειδών συμβάσεων εισάγεται με το – μη καταργηθέν με  το άρθρο 377 του ν. 4412/2016- άρθρο 6 παρ. 14 του ν. 4071/2012, το οποίο επιτρέπει στους δήμους την αυτοτελή εκτέλεση έργων, προμηθειών και υπηρεσιών όταν αφορούν σε διαφορετικές δημοτικές ενότητες, υπό την προϋπόθεση ότι οι αντίστοιχες δαπάνες έχουν εγγραφεί σε ξεχωριστές ανά δημοτική ενότητα πιστώσεις στον εγκεκριμένο προϋπολογισμό τους. Επομένως, είναι νόμιμη η ανάθεση με συνοπτικό διαγωνισμό όμοιων ή ομοειδών συμβάσεων, όταν καθεμία από αυτές αφορά στην κάλυψη των αναγκών κάθε δημοτικής ενότητας ξεχωριστά και η συνολική ετήσια δαπάνη για κάθε δημοτική ενότητα δεν υπερβαίνει το ποσό των 60.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. (Ε.Σ. Κ.Π.Ε.Δ. VII Τμ. 231/ 2017 όπου και μειοψηφία).( ΕΛ.ΣΥΝ : ΚΠΕΔ στο  VII Τμήμα Πράξη 293/17 ) 

                   Διαδικασία  που    συνιστά   κατάτμηση :

    • Μη νομίμως πραγματοποιείται  επιμερισμός  όμοιων υπηρεσιών, με συνέπεια να ανατεθεί η σύμβαση  χωριστά, κατόπιν κατατμήσεως της συνολικά απαιτουμένης δαπάνης και μάλιστα ταυτοχρόνως, στην ίδια   εταιρία, μετά από δύο πρόχειρους διαγωνισμούς (Ελ.Συν:Τμήμα IV , Πράξη  95/06)
    • Εφόσον η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη για την παροχή ομοειδών υπηρεσιών  για το έτος 2015 υπερβαίνει το ποσό των 60.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) μη νομίμως για την ανάθεση της υπηρεσίας διενεργήθηκαν δύο (2) χωριστοί πρόχειροι διαγωνισμοί, διότι οι διαγωνισμοί αυτοί διενεργήθηκαν κατά κατάτμηση της συνολικής ετήσιας δαπάνης ομοειδών υπηρεσιών, με συνέπεια να παρακαμφεί η προβλεπόμενη νόμιμη διαδικασία της διενέργειας ενός ενιαίου ανοιχτού διαγωνισμού.(Ελ.Συν:Κλιμάκιο Προληπτικού Ελέγχου ,Τμήμα IV , Πράξη  104/16 )
    • Oι  μισθώσεις οχημάτων μη νομίμως επιμερίστηκαν, με την αναγραφή ιδιαίτερων για την καθεμιά πιστώσεων, και ανατέθηκαν χωριστά με τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού προς αποφυγή διενέργειας ανοικτού διαγωνισμού, καθόσον αυτές συναθροιζόμενες υπερβαίνουν το όριο των 60.000 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α. (άρθρο 236 ν. 4412/2016).(Ελ.Συν:Κλιμάκιο Προληπτικού Ελέγχου ,Τμήμα VII , Πράξη  274/17 )