Δικαιολογητικά συμμετοχής σε διαδικασίες σύναψης σύμβασης έργων -Τ.Ε.Υ.Δ. / Ε.Ε.Ε.Σ.

Τα δικαιολογητικά συμμετοχής στις διαγωνιστικές διαδικασίες α) αν πρόκειται για σύμβαση άνω των ορίων είναι το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) και η εγγύηση συμμετοχής β) αν πρόκειται για σύμβαση κάτω των ορίων, το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) και την εγγύηση συμμετοχής. Οι ενώσεις οικονομικών φορέων που συμμετέχουν με κοινή προσφορά, υποβάλλουν τα παραπάνω δικαιολογητικά, πλην της εγγύησης συμμετοχής, για κάθε οικονομικό φορέα που είναι μέλος της ένωσης (άρθρο 93 Ν.4412/16, όπως αυτό τροποποιήθηκε με την παρ. 86 του άρθρου 22 του Ν 4441/2016 και την παρ. 2 του άρθρου 46 του Ν 4447/2016).

Οι αναθέτουσες αρχές δεν απαιτούν, κατά την υποβολή του ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ, και την παράλληλη υποβολή των σχετικών πιστοποιητικών/δικαιολογητικών, διότι με τον τρόπο αυτό παρακάμπτεται ο ως άνω κανόνας της προαπόδειξης, που εισάγει ο ν. 4412/2016, με την υποβολή του ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ και προκαλείται πρόσθετο διοικητικό βάρος στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων  Ωστόσο, ότι εάν οι οικονομικοί φορείς υποβάλουν αυτοβούλως στον φάκελο Δικαιολογητικά Συμμετοχής» -πέραν του ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ- ένα ή περισσότερα από τα σχετικά πιστοποιητικά/δικαιολογητικά, η εν λόγω υποβολή δεν αποτελεί λόγο απόρριψης της προσφοράς και αποκλεισμού του προσφέροντος, η δε αναθέτουσα αρχή δεν ελέγxει τα εν λόγω δικαιολογητικά στην παρούσα φάση (άρθρο 79 παρ 5 σε συνδυασμό με το άρθρο 103 Ν.4412/16).[ΕΑΑΔΗΣΥ :Κατευθυντήρια Οδηγία 23/2018]

Η  αναφορά στο άρθρο  της διακήρυξης ότι ο φάκελος δικαιολογητικών συμμετοχής πρέπει επί ποινή αποκλεισμού να περιέχει το ΤΕΥΔ και την εγγύηση συμμετοχής δεν έχει την έννοια ότι απαγορεύεται η συνυποβολή με την προσφορά των δικαιολογητικών εκείνων που αποδεικνύουν το τελικώς ζητούμενο, ότι δηλαδή ο προσφέρων πληροί τα κριτήρια που τίθενται από τη διακήρυξη. Το Κλιμάκιο εκτιμά ότι σκοπός του νομοθέτη είναι μεν η μείωση της γραφειοκρατίας και η διευκόλυνση της διεξαγωγής της δημοπρασίας, τούτο όμως δεν δύναται να αποβαίνει εις βάρος των διαγωνιζομένων και μάλιστα χωρίς ειδικώς προβλεπόμενο στη διακήρυξη λόγο αποκλεισμού.( ΕΛ.ΣΥΝ : Ε΄Κλιμάκιο ,Πράξη 165/18 )

  •  Φύση – Περιεχόμενο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ

 Τo ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ συνιστά  υπεύθυνη δήλωση, με τις συνέπειες του Ν 1599/86, και υποβάλλεται ως προκαταρκτική απόδειξη  της μη συνδρομή λόγων αποκλεισμού από διαγωνιστική διαδικασία και της πλήρωση των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής , ανάλογα με το αντικείμενο της υπό ανάθεσης σύμβασης, αντικαθιστώντας την υποχρέωση υποβολής των αντίστοιχων πιστοποιητικών.

Το ΕΕΕΣ καταρτίζεται βάσει του τυποποιημένου εντύπου του Παραρτήματος 2 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2016/7 της Επιτροπής της 5ης Ιανουαρίου 2016 (ΕΕΕΕ L3/6-1-2016) και παρέχεται αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή. Το Παράρτημα 1 του Κανονισμού περιλαμβάνει οδηγίες για τη διαμόρφωση του ΕΕΕΣ, σύμφωνα με τους όρους κάθε διακήρυξης ή πρόσκλησης, έτσι ώστε να προσαρμόζεται κάθε φορά στις απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής ή του αναθέτοντος φορέα, ενώ στο Παράρτημα 2 περιέχεται το τυποποιημένο έντυπο του ΕΕΕΣ.
Το “Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης” (εφεξής ΤΕΥΔ)
 εκπονήθηκε, από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (εφεξής Αρχή) στη βάση της νομοθετικής εξουσιοδότησης της παρ. 4 του άρθρου 79 του ν. 4412/2016 , κατ’ αντιστοιχία με το “Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης” και εγκρίθηκε με την με αρ.158/2016 Απόφαση της Αρχής ( ΦΕΚ Β/ 3698/16.11.2016 και ημερομηνία κυκλοφορίας 18.11.2016). Το ΤΕΥΔ το οποίο αποτελεί πρότυπο τεύχος με δεσμευτική ισχύ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 53, χρησιμοποιείται υποχρεωτικά  από τις αναθέτουσες αρχές σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων  συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών καθώς και διαγωνισμούς μελετών του Βιβλίου Ι του Ν.4412/2016 των οποίων η συνολική προϋπολογισθείσα αξία είναι κατώτερη από τα όρια των περιπτώσεων (α), (β) και (γ) του άρθρου 5 και η έναρξη της διαδικασίας σύναψης τους, σύμφωνα με το άρθρο 120, λαμβάνει χώρα 20 ημέρες από τη δημοσίευση της με αρ. 158/2016 Απόφαση της Αρχής, ήτοι από7.12.2016.

  • Διαμόρφωση / Προσαρμογή /Διάθεση ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ από τις αναθέτουσες αρχές

Οι αναθέτουσες αρχές προσαρμόζουν το ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ στην εκάστοτε διαδικασία σύναψης σύμβασης, διαμορφώνοντάς το, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους (λόγους αποκλεισμού και κριτήρια επιλογής),που περιέχονται στα έγγραφα της σύμβασης.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται οι αναθέτουσες αρχές να απαλείφουν, τα πεδία, των οποίων το περιεχόμενο δεν σχετίζεται με τους όρους της συγκεκριμένης διαδικασίας. Στη δωρεάν πλατφόρμα της Ε.Ε. η μη επιλογή κάποιου από τα μη υποχρεωτικά πεδία, έχει ως αποτέλεσμα, να μην εμφανίζεται το συγκεκριμένο πεδίο στην τελικά παραγόμενη ηλεκτρονική φόρμα. Αντίστοιχα στο ΤΕΥΔ, η αναθέτουσα αρχή κρίνεται σκόπιμο, για την αποφυγή σύγχυσης, ομοίως να απαλείφει τα σχετικά πεδία που δεν συνδέονται με όρους της συγκεκριμένης διαδικασίας.
Το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ)/ Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) διαμορφώνεται καταρχάς από την αναθέτουσα αρχή/ αναθέτοντα φορέα που επιλέγει τα κατάλληλα πεδία αυτού, με βάση τους όρους (λόγους αποκλεισμού, κριτήρια επιλογής κ.λπ.) της εκάστοτε διακήρυξης, της οποίας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα. Στη συνέχεια το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ)/ Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ), όπως αυτό έχει διαμορφωθεί από την αναθέτουσα αρχή, συμπληρώνεται από τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς και υποβάλλεται συμπληρωμένο και υπογεγραμμένο από τον/τους κατά περίπτωση υπόχρεο/-ους στον Φάκελο «Δικαιολογητικά Συμμετοχής». [ΕΑΑΔΗΣΥ απάντηση α/α 36]

Το ΤΕΥΔ, το οποίο εγκρίθηκε με τη με αριθμ. 158/2016 απόφαση της Αρχής και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (Β΄ 3698/ 16-11-2016) διατίθεται σε επεξεργάσιμη μορφή στην ιστοσελίδα της Αρχής στην ακόλουθη διαδρομή:www.eaadhsy.gr / Αρχική Σελίδα / «Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης – Τ.Ε.Υ.Δ και Οδηγίες συμπλήρωσης του», ή εναλλακτικά από το μενού«ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΕΣ ΑΡΧΕΣ» –> «ΠΡΟΤΥΠΑ ΤΕΥΧΗ» –> «ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ – ΤΕΥΔ (ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 79 ΠΑΡ. 4 ΤΟΥ Ν. 4412/2016) ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ (ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΟΔΗΓΙΑ 15)» [ΕΑΑΔΗΣΥ απάντηση α/α 40]

  • Προετοιμασία  ΕΕΕΣ από οικονομικούς φορείς 

 Οι οικονομικοί φορείς συμπληρώνουν το ΕΕΕΣ, όπως έχει διαμορφωθεί  από τους πιστοποιημένους  χρήστες της αναθέτουσας αρχής ή του αναθέτοντος φορέα , μέσω των λειτουργιών του ΕΣΗΔΗΣ ή, αν αυτό δεν είναι δυνατό, μέσω της υπηρεσίας eESPD της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το υποβάλλουν σε μορφή αρχείου pdf, ψηφιακά υπογεγραμμένο (άρθρα 13 και 15 Απόφ. Υπ. Οικον. και Ανάπτ. 56902/215/2017).

Η συμπλήρωση  του ΕΕΕΣ από  τους οικονομικούς φορείς  γίνεται :

είτε μέσω της λειτουργικότητας «Εισαγωγή ΕΕΕΠ», μέσω της οποίας τηλεφορτώνουν (upload) το ήδη διαμορφωμένο από την αναθέτουσα αρχή ΕΕΕΣ και, εν συνεχεία, το συμπληρώνουν

είτε  μέσω της λειτουργικότητας «Δημιουργία απάντησης», μέσω της οποίας διαμορφώνουν εξ αρχής το ΕΕΕΣ, επιλέγοντας και συμπληρώνοντας τα απαιτούμενα για την εκάστοτε διαδικασία πεδία, με βάση τους όρους των εγγράφων της σύμβασης..( Πρβλ. άρθρα 58 & 131 ν. 4412/2016)

  • Προετοιμασία  Τ.Ε.Υ.Δ από οικονομικούς φορείς  

 Οι οικονομικοί φορείς δύνανται να προετοιμάζουν μέσω των λειτουργιών του Συστήματος ΕΣΗΔΗΣ  το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) του διαγωνισμού και να καθορίζουν τα σχετικά κριτήρια αποκλεισμού και επιλογής.Έως την ολοκλήρωση της ανάπτυξης της προαναφερόμενης λειτουργικότητας σύνταξης του  ΤΕΥΔ μέσω του Συστήματος, η προετοιμασία του εν λόγω εγγράφου δύναται να γίνεται, για  το ΤΕΥΔ βάσει του τυποποιημένου ηλεκτρονικού εντύπου που εκδίδεται από την ΕΑΑΔΗΣΥ

Για τη συμπλήρωση του ΤΕΥΔ οι οικονομικοί φορείς δύνανται:

-είτε να επεξεργάζονται και να συμπληρώνουν το ήδη διαμορφωμένο και αναρτημένο (σε επεξεργάσιμη μορφή) από την αναθέτουσα αρχή, αρχείο

-είτε  να επεξεργάζονται και να διαμορφώνουν οι ίδιοι εξαρχής το ΤΕΥΔ που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα της Αρχής σε επεξεργάσιμη μορφή, συμπληρώνοντας τα απαιτούμενα για τη συγκεκριμένη διαδικασία πεδία.

  • Υποχρεωτική –Μη Υποχρεωτική Χρήση ΕΕΕΣ/  Τ.Ε.Υ.Δ 

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου ν. 4412/2016 (άρ. 79 παρ. 1 & 3), το ΕΕΕΣ γίνεται αποδεκτό υποχρεωτικά από τις αναθέτουσες αρχές σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων του Βιβλίου Ι, των οποίων η συνολική εκτιμώμενη αξία είναι ίση ή ανώτερη των ορίων των περιπτώσεων (α), (β) και (γ) του άρθρου 5, μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
Ως προς τους αναθέτοντες φορείς του Βιβλίου ΙΙ του ν. 4412/2016, για τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω Βιβλίου, των οποίων η συνολική εκτιμώμενη αξία είναι ίση  ή ανώτερη των ορίων των περιπτ. (α) και (β) του άρθρου 235, ισχύουν τα ακόλουθα:
Ø εάν είναι αναθέτουσες αρχές, τότε, υποχρεωτικά χρησιμοποιούν το ΕΕΕΣ για την προκαταρκτική απόδειξη των λόγων αποκλεισμού του άρθρου 73 και των τυχόν κριτηρίων επιλογής των άρθρων 75- 82 που έχουν ορίσει στα έγγραφα της σύμβασης,(Πρβλ. άρθρο 281 παρ. 5 του ν. 4412/2016 ,της παρ. 2 της με αριθμ. 158/2016 απόφασης της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ./ ΦΕΚ Β 3698/ 16-11-2016 & άρθρα 305 και 307 του ν.4412/16 )
Ø εάν δεν είναι αναθέτουσες αρχές, ωστόσο, είναι αναθέτοντες φορείς με άλλη ιδιότητα (π.χ. δημόσια επιχείρηση ή ιδιώτης που απολαμβάνει αποκλειστικό δικαίωμα για την άσκηση μίας ή περισσότερων από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στα άρθρα 228 έως 234) τότε:

  • υποχρεωτικά χρησιμοποιούν το ΕΕΕΣ, όταν κάνουν χρήση λόγων αποκλεισμού ή/ και κριτηρίων επιλογής του Βιβλίου Ι του ν. 4412/2016, για την προκαταρκτική απόδειξη αυτών(Πρβλ. άρθρο 224 παρ 1 & 2 Ν.4412/16)
  • δεν χρησιμοποιούν το ΕΕΕΣ, εφόσον επιλέξουν να μην θέσουν στα έγγραφα της σύμβασης λόγους αποκλεισμού ή κριτήρια επιλογής του Βιβλίου Ι. ( Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ Κατευθυντήρια Οδηγία 23   ( Απόφαση 3/24-1-2018)/Κεφάλαιο 1: Γενικές επισημάνσεις / 1.2 Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης ( ΕΕΕΣ)

Οι αναθέτοντες φορείς του Βιβλίου ΙΙ του ν. 4412/2016 δύνανται, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 281, να χρησιμοποιούν το ΤΕΥΔ για διαδικασίες σύναψης συμβάσεων η συνολική προϋπολογισθείσα αξία των οποίων είναι κατώτερη από τα όρια των περιπτ. (α) και (β) του άρθρου 235, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 308.
Στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών ή γενικών υπηρεσιών άνω των 60.000€, για τις οποίες η χρήση του ΕΣΗΔΗΣ είναι υποχρεωτική σύμφωνα με το άρθρο 36, oι οικονομικοί φορείς υποβάλλουν το ΤΕΥΔ σε ηλεκτρονική μορφή κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην Υ.Α 56902/215/2-6-2017 (Φ.Ε.Β 1924Β).

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων ( Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ )  έχει εκδώσει την Κατευθυντήρια Οδηγία (15) με τίτλο: « Οδηγίες συμπλήρωσης  για το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης » στο οποίο περιλαμβάνονται αναλυτικές πληροφορίες .Επιπρόσθετα εκδόθηκε η Κατευθυντήρια Οδηγία (23) με τίτλο :«Ειδικά θέματα συμπλήρωσης του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης  Δήλωσης (ΤΕΥΔ) και του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (ΕΕΕΣ)» με την οποία παρέχονται συμπληρωματικές οδηγίες σχετικά με την συμπλήρωση του ΤΕΥΔ-ΕΕΕΣ.

Για λόγους μεταφραστικών διορθώσεων , δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 17 της 23.1.2018, σ. 65 έως 87 (EL)) Διορθωτικό στον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2016/7 της Επιτροπής, της 5ης Ιανουαρίου 2016, για την καθιέρωση του τυποποιημένου εντύπου για το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας,

  • Μη υποχρέωση χρήσης του ΤΕΥΔ στην απευθείας  ανάθεση 

Το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) χρησιμοποιείται υποχρεωτικά για όλες τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών, υπηρεσιών και έργων και τους διαγωνισμούς μελετών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Βιβλίου Ι του ν. 4412/2016, και των οποίων η εκτιμώμενη αξία χωρίς ΦΠΑ είναι μεγαλύτερη των 20.000 ευρώ και μικρότερη των κατώτατων ορίων που ορίζονται αντίστοιχα στις περιπτώσεις α, β και γ του άρθρου 5 του ν. 4412/2016. (Πρβλ. άρθρα 79 παρ. 4 & 93 του ν. 4412/2016, όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 22 περ. 84 και 86 αντίστοιχα του ν. 4441/2016, καθώς και την παρ. 2 της με αριθμ. 158/2016 απόφασης της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ./ ΦΕΚ Β 3698/ 16-11-2016).[ ΕΑΑΔΗΣΥ απάντηση α/α 33]

  • Χρόνος έναρξης υποχρεωτικής χρήσης του ΤΕΥΔ

Ο αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) για συμβάσεις, η έναρξη της διαδικασίας σύναψης των οποίων, σύμφωνα με το άρθρο 210 του ν. 4412/2016, λαμβάνει χώρα από τις 7 Δεκεμβρίου 2016 και εφεξής. (Πρβλ παρ. 2 της με αριθμ. 158/2016 απόφασης της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ./ΦΕΚ Β 3698/16-11-2016).[ ΕΑΑΔΗΣΥ : απάντηση α/α 34 ]

  • Διευκρινήσεις συμπλήρωσης ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ

Στις περιπτώσεις μη συμπλήρωσης ή/και μη ορθής συμπλήρωσης ενός ή περισσότερων πεδίων του ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ, εκ μέρους των οικονομικών φορέων, παρέχεται η δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να τους καλούν προκειμένου να παράσχουν σχετικές διευκρινίσεις ή να τα συμπληρώσουν, όπως οποιοδήποτε άλλο υποβληθέν, με την προσφορά τους, έγγραφο ή δικαιολογητικό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 102 του ν. 4412/2016.
Η εν λόγω δυνατότητα παρέχεται ανεξάρτητα από τον τρόπο επεξεργασίας και συμπλήρωσής του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ,τον οποίον έχει επιλέξει ο οικονομικός φορέας. Ωστόσο, στις περιπτώσεις που επίκειται αποκλεισμός προσφέροντα ή υποψηφίου από τη διαδικασία, για λόγους ασάφειας των δικαιολογητικών και εγγράφων της προσφοράς, και, κατά συνέπεια, και του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ ως τέτοιου, οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να ζητούν διευκρινίσεις από τους οικονομικούς φορείς, κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 5 του  άρθρου102 του ν. 4412/2016.. Σε περίπτωση που οι οικονομικοί φορείς δεν παράσχουν τις απαιτούμενες διευκρινίσεις ή οι εν λόγω διευκρινίσεις κριθούν μη ικανοποιητικές από τις αναθέτουσες αρχές, απορρίπτεται η προσφορά ή η αίτηση συμμετοχής τους και οι οικονομικοί φορείς αποκλείονται από τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Το ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ συναρτάται αποκλειστικά με τους όρους που περιλαμβάνονται στα έγγραφα της σύμβασης (διακήρυξη, αίτηση συμμετοχής κλπ) της εκάστοτε διαδικασίας. Ως εκ τούτου, οι αναθέτουσες αρχές δεν δύνανται να αποκλείουν οικονομικούς φορείς λόγω μη συμπλήρωσης ή εσφαλμένης συμπλήρωσης από τους τελευταίους πεδίων του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, τα οποία αφορούν σε στοιχεία που δεν συνδέονται με όρους της διακήρυξης/ αίτησης συμμετοχής, ακόμη και αν τα εν λόγω πεδία, εκ παραδρομής,έχουν παραμείνει στο διαμορφωθέν από τις αναθέτουσες αρχές ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ. Τα ως άνω ισχύουν και στην περίπτωση που οι οικονομικοί φορείς αντίστοιχα, κατά τη διαμόρφωση και συμπλήρωση του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, περιλαμβάνουν ή/ και συμπληρώνουν πεδία, τα οποία δεν αντιστοιχούν στους όρους των εγγράφων της σύμβασης. Στην περίπτωση αυτή οι αναθέτουσες αρχές δεν λαμβάνουν υπόψη της  τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα εν λόγω πεδία.
Δεν υφίσταται δυνατότητα προσθήκης εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής ή των οικονομικών φορέων νέων πεδίων ή τροποποίησης των υφιστάμενων, συμπεριλαμβανομένου και του Μέρους VI “Τελικές Δηλώσεις”, καθώς το ΤΕΥΔ και το ΕΕΕΣ αποτελούν τυποποιημένα/ πρότυπα έγγραφα σύμβασης με δεσμευτική ισχύ.

Σημειώνεται ότι επί του παρόντος δεν υφίσταται εθνικός επίσημος κατάλογος του άρθρου 83 Ν.4412/16 και περαιτέρω ότι το ΓΕΜΙ δεν συνιστά επίσημο κατάλογο και κατά συνέπεια ,δεν συμπληρώνεται από τους οικονομικούς φορείς το ενλόγω πεδίο .

Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι το πεδίο του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, που αφορά στην εγγραφή οικονομικών φορέων σε επίσημους καταλόγους, δεν μπορεί να  απαλειφθεί από τις αναθέτουσες αρχές σε κανένα είδος σύμβασης (προμηθειών, υπηρεσιών, έργων, μελετών κλπ), καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο συμμετοχής στη διαδικασία αλλοδαπού οικονομικού φορέα, εγγεγραμμένου σε επίσημο κατάλογο της χώρας εγκατάστασής του ή άλλης χώρας ή ακόμη και το ενδεχόμενο εγγραφής ημεδαπού οικονομικού φορέα σε επίσημο κατάλογο άλλης χώρας, την εγγραφή στον οποίο δύναται να επικαλεστεί συμπληρώνοντας τη σχετική ένδειξη στο ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ.Κατά συνέπεια, μόνο εφόσον ο οικονομικός φορέας είναι εγγεγραμμένος κατά τα ανωτέρω, σε επίσημο κατάλογο, συμπληρώνει, πέρα από την ένδειξη «ΝΑΙ» τα στοιχεία α έως ε που παρέχονται στο αντίσοιχο  πεδίο.Άλλως συμπληρώνει την ένδειξη «ΟΧΙ» και δεν συμπληρώνει τις ερωτήσεις που ακολουθούν στα στοιχεία α έως ε. Η παράγραφος β΄ του μέρους VI του ΤΕΥΔ δεν έχει τεθεί από τηv  διακήρυξη ή τον νόμο επί ποινή αποκλεισμού, πόσω μάλλον που στην ελληνική πολιτεία δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ολοκληρωμένο σύστημα αναζήτησης  πληροφοριών από διαδικτυακές βάσεις δεδομένων. Επομένως, δεν εμποδίζεται η νομιμότητα του διαγωνισμού από την παράλειψη συμπλήρωσης του αντίστοιχου πεδίου( ΕΛ.ΣΥΝ : Ε΄Κλιμάκιο ,Πράξη 58/2018 )

Η μη αναγραφή στο ΤΕΥΔ της  ζητούμενη κατηγορία έργων (ΟΔΟΠΟΙΙΑ), όπως απαιτείται από τη διακήρυξη και την κατευθυντήρια οδηγία 18 της ΕΑΑΔΗΣΥ, δεν συνιστά λόγο αποκλεισμού της διαγωνιζόμενης εταιρίας  διότι  η εταιρεία δήλωσε στα σημεία ΙΙΑ, IVα και IVαΑ του ΤΕΥΔ ότι είναι εγγεγραμμένη στο ΜΕΕΠ ( με αρ. βεβ. 28166)και έχει ενημερότητα πτυχίου (με αρ. 26252/2016-1.12.2016) συνυπέβαλε δε αντίγραφα των ανωτέρω εγγράφων μαζί με την προσφορά της. Τα ανωτέρω έγγραφα αποτελούν πλήρη απόδειξη (σε σχέση με το ΤΕΥΔ, το οποίο  αποτελεί υπεύθυνη δήλωση και λειτουργεί ως προκαταρκτική απόδειξη της ύπαρξης ή μη στο πρόσωπο του διαγωνιζομένου των τεθέντων από τη διακήρυξη κριτηρίων καταλληλότητας), για το ότι η εν λόγω διαγωνιζομένη ανήκε στην απαιτούμενη από τη διακήρυξη κατηγορία (ΟΔΟΠΟΙΙΑ). Συνεπώς, η Επιτροπή του Διαγωνισμού όφειλε να μην αποκλείσει την ανωτέρω εταιρεία για μη συμπλήρωση στο ΤΕΥΔ της κατηγορίας του έργου.Τούτο ισχύει ανεξαρτήτως του ότι η αναγραφή της κατηγορίας του ΜΕΕΠ δεν ζητείται ρητώς στο ΤΕΥΔ, στο οποίο ζητείται μόνον αν ο οικονομικός φορέας είναι εγγεγραμμένος στα σχετικά επαγγελματικά ή εμπορικά μητρώα (μέρος IVα Α του ΤΕΥΔ).( ΕΛ.ΣΥΝ : Ε΄Κλιμάκιο ,Πράξη 165/18 )

Η  παράλειψη επανάληψης του τίτλου του έργου στην τελευταία σελίδα του ΤΕΥΔ είναι επουσιώδης, καθώς δεν δημιουργεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, σύγχυση ή ασάφεια, ως προς τον ον πρόκειται διαγωνισμό. Από την επισκόπηση του υποβληθέντος από την ανωτέρω εταιρεία ΤΕΥΔ προκύπτει ότι πρόκειται για ένα ενιαίο και με συνεχόμενη αρίθμηση έγγραφο που φέρει υπογραφές σε όλες του τις σελίδες και ημερομηνία αυτήν του επίμαχου διαγωνισμού, ενώ ο τίτλος και τα λοιπά στοιχεία (ΑΔΑΜ κτλ) του έργου αναγράφονται στην πρώτη σελίδα του.( ΕΛ.ΣΥΝ : Ε΄Κλιμάκιο ,Πράξη 165/18 )

  •  Υπογραφή ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ

Το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ)/ Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) δεν απαιτείται να φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των κατά νόμο υπόχρεων προς υπογραφή του. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι τυχόν ανακριβής ή ψευδής δήλωση επιφέρει τις έννομες συνέπειες της ψευδούς ή ανακριβούς δήλωσης που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία. [Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ απάντηση (α/α 37)]

Στις περιπτώσεις έλλειψης υπογραφής/ών στο ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ δεν είναι δυνατή η προσφυγή στην,κατά τα ανωτέρω, δυνατότητα συμπλήρωσης, καθώς η έλλειψη υπογραφής στο ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ ή μη νόμιμη/έγκυρη υπογραφή του ισοδυναμεί με μη νόμιμη/έγκυρη υποβολή του,καθώς ουσιώδες στοιχείο της Υ/Δ είναι η υπογραφή της (ΣτΕ,Απόφαση  1760/2011)  η δε  δυνατότητα παροχής διευκρινίσεων ή/ και συμπλήρωσης αφορά μόνο σε ήδη υποβληθέντα έγγραφα/ δικαιολογητικά( ΕΑΑΔΗΣΥ : Κατευθυντήρια Οδηγία 23/18).

Το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ)/ Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) υπογράφεται από το φυσικό/- ά πρόσωπο/ α, τα οποία είναι μέλη του διοικητικού, διευθυντικού ή εποπτικού οργάνου ενός οικονομικού φορέα ή έχουν εξουσία εκπροσώπησης, λήψης αποφάσεων ή ελέγχου σε αυτό, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τον οικονομικό φορέα, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. (Πρβλ. Κανονισμό (ΕΕ) 2017/6 & Κατευθυντήρια Οδηγία15/Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.). [Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ απάντηση (α/α 38)]

Σε περίπτωση που περισσότερα πρόσωπα, σύμφωνα με τα παραπάνω έχουν υποχρέωση υπογραφής του ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ, υπογράφουν στο Μέρος VI Τελικές δηλώσεις του ίδιου (και όχι διαφορετικού για κάθε υπογράφοντα) ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ.

Το ΕΛ.ΣΥΝ. με την Πρ. 92/2017 Κλιμ. ΣΤ, έκρινε ότι μη νόμιμα αποκλείστηκε από το διαγωνισμό η προσφορά της εταιρείας «ΧΧΧ», καθόσον στη διακήρυξη του διαγωνισμού δεν αναφέρθηκε ρητά υποχρέωση υπογραφής του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Έγγραφου Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) από όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της, περί μη ύπαρξης σε βάρος τους τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης. Όμως με την 1434/2017 Απόφασή του 6ου  Τμήματος του ΕΛ.ΣΥΝ ανακλήθηκε η 92/2017 Πράξη ΣΤ΄ Κλιμακίου το οποίο  έκρινε ότι από την οικεία διακήρυξη προέκυπτε με σαφήνεια, κατά ρητή παραπομπή στο άρθρο 73 ν.4412/2016, ότι σε περίπτωση που ο προσφέρων φορέας έχει μορφή ανώνυμης εταιρείας, η υποχρέωση υπογραφής του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.), το οποίο συνιστά υπεύθυνη δήλωση για την ποινική κατάσταση εκάστου των μελών του ΔΣ της εταιρείας, αφορά τόσο στο Διευθύνοντα Σύμβουλο αυτής όσο και σε έκαστο εκ των μελών του ΔΣ αυτής και ότι υφίστατο, συνεπώς, υποχρέωση υπογραφής αυτού από όλα τα μέλη του ΔΣ της εταιρείας, η οποία, λόγω της παραλείψεως υπογραφής αυτού από όλα τα μέλη του Δ.Σ. αυτής, νομίμως αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό. Άλλωστε, ο Εκτελεστικός Κανονισμός 2016/7 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βάσει του οποίου κάθε άτομο «ενδέχεται» να πρέπει να υπογράψει το ίδιο Ε.Ε.Ε.Σ., τελεί υπό την επιφύλαξη των σχετικών εθνικών κανόνων δικαίου, ήτοι, εν προκειμένω, των άρθρων 73 και 79 ν. 4412/2016.Η ρητή παραπομπή της διακήρυξης σε συγκεκριμένες νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις τις καθιστά τμήμα του νομικού πλαισίου που διέπει τη διαγωνιστική διαδικασία, το οποίο δεσμεύει, τόσο τη Διοίκηση όσο και τους υποψηφίους αναδόχους που συμμετέχουν σε αυτήν.

Όλα τα ανωτέρω από 13-11-2017 και εφεξής δεν ισχύουν όσον αφορά την υποχρέωση υπογραφής του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ διότι :

Με τη παρ 13  του άρθρου 107 του Ν. 4497/17( ΦΕΚ 171Α/13-11-2017) προστίθεται άρθρο 79Α στο Ν.4412/16 μετά το άρθρο 79 ως εξής :« Υπογραφή Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύµβασης »

  1. Κατά την υποβολή του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύµβασης (ΕΕΕΣ) του άρθρου 79, είναι δυνατή, µε µόνη την υπογραφή του κατά περίπτωση εκπροσώπου του οικονοµικού φορέαη προκαταρκτική απόδειξη των λόγων αποκλεισµού που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 73 για το σύνολο των φυσικών προσώπων που είναι µέλη του διοικητικού, διευθυντικού ή εποπτικού οργάνου του ή έχουν εξουσία εκπροσώπησης, λήψης αποφάσεων ή ελέγχου σε αυτόν.
  2. Ως εκπρόσωπος του οικονοµικού φορέα για την εφαρµογή του παρόντος άρθρου, νοείται ο νόµιµος εκπρόσωπος αυτού, όπως προκύπτει από το ισχύον καταστατικό ή το πρακτικό εκπροσώπησής του κατά το χρόνο υποβολής της προσφοράς ή αίτησης συµµετοχής ή το αρµοδίως εξουσιοδοτηµένο φυσικό πρόσωπο να εκπροσωπεί τον οικονοµικό φορέα για διαδικασίες σύναψης συµβάσεων ή για συγκεκριµένη διαδικασία σύναψηςσύµβασης.
    3. Το παρόν άρθρο εφαρµόζεται και για την υπογραφή του Τυποποιηµένου Εντύπου Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) το οποίο εκδίδει η ΕΑΑΔΗΣΥ .
    Το παρόν άρθρο έχει εφαρµογή και για τις διαδικασίες σύναψης που είναι σε εξέλιξη και είναι στο στάδιο πριν την κατακύρωση.

Η παροχή της ως άνω δυνατότητας, σε καμία περίπτωση, δεν σημαίνει ότι οι αναθέτουσες αρχές αποκλείουν οικονομικούς φορείς στις περιπτώσεις που το ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ υπογράφεται από όλα τα φυσικά πρόσωπα που αναφέρονται στο τελευταίο εδάφιο του άρθρου 73 παρ. 1 του ν. 4412/2016.  ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΟΔΗΓΙΑ ΕΑΑΔΗΣΥ 23/2018 )

Συναφώς το ΕΛ.ΣΥΝ  έχει κρίνει : 

  1. Όταν ο οικονομικός φορέας που συμμετέχει σε διαγωνισμό δημοσίων έργων είναι νομικό πρόσωπο, το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης απαιτείται αλλά και αρκεί να υπογράφεται από τους νόμιμους εκπροσώπους του, ανάλογα με την ειδικότερη μορφή του, όπως προβλέπεται στις οικείες διατάξεις του αστικού και εμπορικού (εθνικού) δικαίου,χωρίς να απαιτείται συνυπογραφή του και από άλλα πρόσωπα (Ε΄ Κλ. 503/2017).
    Η ερμηνεία αυτή επικυρώνεται και από τη μεταγενεστέρως εκδοθείσα διάταξη του άρθρου 107 παρ. 13 του ν. 4497/2017, με την οποία αντιμετωπίστηκε οριστικώς το ανωτέρω ζήτημα. Άλλωστε, σύμφωνα με το άρθρο 79 παρ. 5 του ν.4412/2016 η αναθέτουσα αρχή διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας,να υποβάλλουν οι υποψήφιοι όλα ή ορισμένα από τα δικαιολογητικά που αναφέρονται στο ΤΕΥΔ, όταν τούτο απαιτείται για την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας. Σε κάθε περίπτωση, η απαίτηση συνυπογραφής του ΤΕΥΔ από όλα τα μέλη του ΔΣ των εταιρειών που συμμετείχαν στον επίμαχο διαγωνισμό δεν τέθηκε ως όρος και μάλιστα επί ποινή αποκλεισμού στην οικεία διακήρυξη.( ΕΛ.ΣΥΝ : Ε΄Κλιμάκιο ,Πράξη 58/2018 )
  2. Η έλλειψη ψηφιακής υπογραφής του ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της συμμετέχουσας εταιρείας, θεραπεύεται σε περίπτωση υποβολής, ήδη από το στάδιο της προκαταρκτικής απόδειξης, είτε αποσπάσματος ποινικού μητρώου (από το οποίο να προκύπτει η μη καταδίκη των εν λόγω προσώπων για κάποιο από τα επισύροντα τον αυτόματο αποκλεισμό του οικονομικού φορέα αδικήματα-βλ. αρθ. 73 Ν. 4412/16), είτε υπεύθυνων δηλώσεων των ίδιων προσώπων περί μη έκδοσης σε βάρος τους σχετικής καταδικαστικής απόφασης, υπό την προϋπόθεση ότι οι δηλώσεις αυτές φέρουν θεώρηση του γνησίου της υπογραφής των δηλούντων από αρμόδια αρχή. Και τούτο διότι το μεν ποινικό μητρώο, συνιστά το προσήκον, κατ’ αρθ. 80 παρ. 2 Ν. 4412/16, δικαιολογητικό για την απόδειξη της μη συνδρομής του λόγου αποκλεισμού του αρθ. 73 παρ. 1 Ν. 4412/16 και έχει μείζονα αποδεικτική ισχύ σε σχέση με το επέχον θέση απλής υπεύθυνης δήλωσης ΕΕΕΣ (πρβλ. ΕΑ ΣτΕ 142/2012), οι δε υπεύθυνες δηλώσεις αποκτούν υπό τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις, αντίστοιχη με το ως άνω έγγραφο αποδεικτική δύναμη, στο μέτρο που δεν καταλείπεται καμία  αμφιβολία για την ταυτότητα και ιδιότητα των δηλούντων και το περιεχόμενο των δηλουμένων πληροφοριών και επιπρόσθετα, διασφαλίζεται η μη συνδρομή του επίμαχου λόγου αποκλεισμού, στο στάδιο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης, μέσω της προσκόμισης επίκαιρων αποσπασμάτων ποινικού μητρώου (ΕΛ.ΣΥΝ. Κλιμ. ΣΤ’ Προσυμβ. 246/2017, η οποία κρίθηκε μη ανακλητέα με την  296/2018 Απόφαση του IV Τμήματος ).
  • ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ  και αποδεικτικά νομιμοποίησης προσφέροντος 

Το Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ)/ Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) παρέχει προαπόδειξη, αντικαθιστώντας τα σχετικά πιστοποιητικά που εκδίδονται από τις δημόσιες αρχές ή τρίτα μέρη (Πρβλ. άρθρο 79 παρ. 1 του ν. 4412/2016 και Κατευθυντήρια Οδηγία 15 Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ./ Εισαγωγή). Κατά συνέπεια, τα αποδεικτικά έγγραφα νομιμοποίησης του προσφέροντος καθώς και τυχόν παραστατικά εκπροσώπησης, προσκομίζονται από τον προσωρινό ανάδοχο μαζί με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα, με τα οποία αποδεικνύεται η μη συνδρομή των λόγων αποκλεισμού, καθώς και η πλήρωση των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι η αναθέτουσα αρχή μπορεί , σύμφωνα με το άρθρο 79 παρ. 5 του ν. 4412/2016, να ζητεί από τους προσφέροντες, σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, να υποβάλλουν όλα ή ορισμένα δικαιολογητικά, όταν αυτό απαιτείται για την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας.[ ΕΑΑΔΗΣΥ απάντηση (α/α 39]

  • Πληροφορίες σχετικά με τους νόμιμους εκπροσώπους του οικονομικού φορέα

Συμπληρώνεται το όνομα και η διεύθυνση του προσώπου ή των προσώπων που είναι αρμόδια/εξουσιοδοτημένα να εκπροσωπούν τον οικονομικό φορέα για τους σκοπούς της συγκεκριμένης διαδικασίας στο πλαίσιο της οποίας υποβάλλεται το ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, ήτοι συμπληρώνεται το/α όνομα/ατα του/ων φυσικού/ών προσώπου/ων το/α οποίο/α είναι αρμόδιο/α να εκπροσωπεί/ούν τον οικονομικό φορέα είτε με βάση τα νομιμοποιητικά έγγραφα του οικονομικού φορέα (π.χ καταστατικό/ΦΕΚ), είτε με βάση ειδική εξουσιοδότηση εκ μέρους του οικονομικού φορέα, η οποία καλύπτει τη συγκεκριμένη διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας υποβάλλεται το ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ. Το/α πρόσωπο, το όνομα του/ων οποίου/ων θα συμπληρωθεί/ούν στην εν λόγω ενότητα δεν ταυτίζονται κατ’ ανάγκη με τα πρόσωπα που υποχρεούνται να υπογράψουν το Μέρος VI του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, και η μη ταύτιση των εν λόγω προσώπων δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση λόγο αποκλεισμού του οικονομικού φορέα.

  • Πληροφορίες σχετικά με τη στήριξη στις ικανότητες άλλων φορέων 

Για την πλήρωση των κριτηρίων οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας( παρ 3 άρθρου 75 Ν.4412/16) και των κριτηρίων τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας ( παρ 4 άρθρου 75 Ν.4412/16)ένας οικονομικός φορέας μπορεί, κατά περίπτωση και για συγκεκριμένη σύμβαση, να στηρίζεται στις ικανότητες άλλων φορέων, ασχέτως της νομικής φύσης των δεσμών του με αυτούς (άρθρο78Ν.4412/16).
Ειδικά όσον αφορά στα κριτήρια που σχετίζονται με τους τίτλους σπουδών και τα επαγγελματικά προσόντα που ορίζονται στην περίπτωση στ΄ του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016 ή με την σχετική επαγγελματική εμπειρία, οι οικονομικοί φορείς, μπορούν να βασίζονται στις ικανότητες άλλων φορέων μόνο εάν οι τελευταίοι θα εκτελέσουν τις εργασίες ή τις υπηρεσίες, για τις οποίες απαιτούνται οι συγκεκριμένες ικανότητες            (2οεδάφιο/παρ1/άρθρου78Ν.4412/16).
Διευκρινίζεται ότι, σε περίπτωση στήριξης στις ικανότητες άλλων οικονομικών φορέων, επισυνάπτεται χωριστό έντυπο ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ με τις πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τις ενότητες Α και Β του Μέρους ΙΙ και σύμφωνα με το μέρος ΙΙΙ, για κάθε ένα από τους σχετικούς φορείς στις ικανότητες των οποίων στηρίζεται. Δεδομένου ότι η στήριξη παρέχεται προκειμένου να ανταποκριθεί ο οικονομικός φορέας στα κριτήρια επιλογής που καθορίζονται στο Μέρος IV συμπληρώνονται επιπρόσθετα και οι πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με το Μέρος IV και τυχόν το Μέρος V για κάθε έναν από τους φορείς, στις ικανότητες
των/οποίων στηρίζεται.
Το σύνολο των ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ των τρίτων, στις ικανότητες των οποίων στηρίζεται ο οικονομικός φορέας, συνυποβάλλονται από τον προσφέροντα οικονομικό φορέα εντός του φακέλου (φυσικού ή/ηλεκτρονικού) «Δικαιολογητικά/Συμμετοχής».
Το/α χωριστό/ά ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ θα πρέπει να είναι δεόντως συμπληρωμένο/α και υπογεγραμμένο/α από τον νόμιμο εκπρόσωπο του φορέα στις ικανότητες του οποίου στηρίζεται ο οικονομικός φορέας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 79Α του ν.4412/2016. Εφόσον ο τρίτος φορέας είναι φυσικό  πρόσωπο, το χωριστό ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ υπογράφεται μόνο από αυτόν.
Στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή προβλέπει στα έγγραφα της σύμβασης συγκεκριμένο κριτήριο επιλογής για τον έλεγχο της καταλληλότητας των προσφερόντων, όπως να διαθέτει συγκεριμένες εγκαταστάσεις, μηχανήματα ή τεχνικό εξοπλισμό για την εκτέλεση της υπό ανάθεση σύμβασης( Παράρτημα XII /ΜΕΡΟΣ II: Τεχνική ικανότητα/στοιχείο θ του Προσαρτήματος Α Ν.4412/16), τότε, εφόσον ο προσφέρων δεν διαθέτει ο ίδιος τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις ή μηχανήματα και στηρίζεται στις ικανότητες τρίτων ως προς αυτά, ο οικονομικός φορέας που παρέχει στον προσφέροντα τις εν λόγω εγκαταστάσεις/μηχανήματα είναι τρίτος, κατά τα προαναφερθέντα, και απαιτείται να προσκομίσει ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, στο οποίο δηλώνει ότι στηρίζει τον προσφέροντα ως προς το συγκεκριμένο κριτήριο επιλογής, ήτοι διαθέτει τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις/ μηχανήματα που απαιτεί η αναθέτουσα αρχή.

Κριτήριο επιλογής για τον έλεγχο της καταλληλότητας του οικονομικού φορέα επιτρέπεται να τεθεί ως όρος εκτέλεσης της σύμβασης και όχι ως όρος προϋπόθεσης συμμετοχής του στο διαγωνισμό  ( ΕΛ.ΣΥΝ : ΣΤ΄Κλιμάκιο, Πράξη  33/2018)

  • Πληροφορίες σχετικά με υπεργολάβους 

Σε περίπτωση που ο οικονομικός φορέας προτίθεται να αναθέσει υπό μορφή υπεργολαβίας σε τρίτους, τμήμα/τα της σύμβασης το/α οποίο/α υπερβαίνει/ουν σωρευτικά το ποσοστό του τριάντα  τοις εκατό (30%) της συνολικής αξίας της σύμβασης, ο οικονομικός φορέας υποβάλλει χωριστά ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, όπου παρατίθενται οι πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τις ενότητες Α και Β του Μέρους II και σύμφωνα με το Μέρος ΙΙI του ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ  για κάθε έναν από τους υπεργολάβους.
Σε περίπτωση μη υπέρβασης του εν λόγω ποσοστού, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής να αποφασίσει και επομένως να ορίσει στην διακήρυξη ή στην πρόσκληση και στα έγγραφα της σύμβασης εάν οι σχετικές πληροφορίες των ενοτήτων Α και Β του Μέρους II και του Μέρους ΙΙΙ, πρέπει ή δεν πρέπει να παρέχονται για υπεργολάβους στις ικανότητες των οποίων δεν βασίζεται ο οικονομικός φορέας, και κατά συνέπεια, εάν θα υποβληθεί από αυτούς ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ.
Ωστόσο, ειδικά στις συμβάσεις έργων στα πρότυπα τεύχη διακηρύξεων περιλαμβάνεται ως όρος η υποχρέωση υποβολής ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, ανεξάρτητα από το ποσοστό της υπεργολαβίας, ήτοι και σε περιπτώσεις ποσοστού μικρότερου του 30%.
Σε όλες τις περιτώσεις, που απαιτείται, κατά τα ανωτέρω, υποβολή ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, επισυνάπτεται χωριστό/ά ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ δεόντως συμπληρωμένο/α και υπογεγραμμένο/α από τον/υς νόμιμο/ους εκπρόσωπο/ους του υπεργολάβου/ων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 79Α του ν.4412/2016.
Εφόσον ο υπεργολάβος είναι φυσικό πρόσωπο, το χωριστό ΤΕΥΔ/ ΕΕΕΣ υπογράφεται μόνο από αυτόν.

  • Γλώσσα σύνταξης 

 Στο άρθρο 53 του ν. 4412/2016 “Περιεχόμενο εγγράφων σύμβασης” ορίζεται “3. Τα έγγραφα της σύμβασης συντάσσονται υποχρεωτικά στην ελληνική γλώσσα και προαιρετικά και σε άλλες γλώσσες, συνολικά ή μερικά. Σε περίπτωση ασυμφωνίας μεταξύ των τμημάτων των εγγράφων της σύμβασης που έχουν συνταχθεί σε  περισσότερες γλώσσες, επικρατεί η ελληνική έκδοση”.
Στο άρθρο 92 του ν. 4412/2016 “Περιεχόμενο προσφορών και αιτήσεων συμμετοχής”, ορίζεται: “4. Οι προσφορές και οι αιτήσεις συμμετοχής και τα περιλαμβανόμενα σε αυτές στοιχεία  συντάσσονται στην ελληνική γλώσσα ή συνοδεύονται από επίσημη μετάφρασή τους στην ελληνικήγλώσσα.”
Σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεδομένου ότι το ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ αποτελεί έγγραφο σύμβασης  συντάσσεται υποχρεωτικά από την αναθέτουσα αρχή στην ελληνική γλώσσα.
Στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή κρίνει σκόπιμη τη σύνταξη του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ και σε έτερη γλώσσα, πλην της υποχρεωτικής που είναι η ελληνική, οι οικονομικοί φορείς, οι οποίοι θα υποβάλλουν το ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ στη γλώσσα αυτή, θα πρέπει να το συνοδεύουν με επίσημη μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, σύμφωνα με τα ως άνω ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 92 του ν. 4412/2106.

Περισσότερες πληροφορίες για το ΕΕΕΣ δείτε Οδηγίες για το ΕΕΕΣ στο e-procurement.gr και στην

Κατευθυντήρια Οδηγία  (15)  και την συμπληρωματική  Κατευθυντήρια Οδηγία (23) της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ «Ειδικά θέματα συμπλήρωσης του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) και του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (ΕΕΕΣ)».