Γενικές έννοιες

  • Έννοια ανοικτού διαγωνισμού

Ένα από τα είδη των διαγωνιστικών διαδικασιών είναι ο ανοικτός διαγωνισμός σύμβασης προμηθειών / υπηρεσιών γενικής φύσης άνω / κάτω των ορίων.Στις ανοικτές διαδικασίες, κάθε ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας μπορεί να υποβάλλει προσφορά στο πλαίσιο προκήρυξης διαγωνισμού.( άρθρο27 § 1 Ν.4412/16).Ο ανοικτός διαγωνισμός είναι υποχρεωτική διαδικασία για συμβάσεις  άνω του χρηματικού ορίου των  60.000 € συν Φ.Π.Α μέχρι του οποίου δύναται να επιλεγεί ως διαδικασία σύναψης σύμβασης ο συνοπτικός διαγωνισμός( άρθρο 117 παρ 1 Ν.4412/16) δηλαδή  σε «συμβάσεις  κάτω   των ορίων» και σε «συμβάσεις άνω  των ορίων»

  • Kατώτατα όρια –   Διάκριση συμβάσεων σε συνάρτιση με την αξία τους   

Οι συμβάσεις του Ν.4412/16,  σε συνάρτιση με την εκτιμώμενη αξία τους ,διακρίνονται  σε «συμβάσεις άνω  των ορίων» [ §1.(28)άρθρου 2 Ν.4412/16 ]   και σε  «συμβάσεις  κάτω   των ορίων»[ §1.(29)άρθρου 2 Ν.4412/16 ] .

Ως  « κατώτατα όρια » του Βιβλίου Ι σε συνάρτηση  με την εκτιμώμενη  αξία της σύμβασης ,εκτός Φ.Π.Α ,ορίζονται  τα ακόλουθα:

α)135.000 ευρώ  για  δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και  υπηρεσιών    που ανατίθενται  από Κεντρικές  Κυβερνητικές  Αρχές

β)209.000 ευρώ για δημόσιες  συμβάσεις  προμηθειών  και υπηρεσιών   που  ανατίθενται  από  μη  Κεντρικές  Αναθέτουσες Αρχές  (Δήμοι,Ν.Π.Δ.Δ ,   Δημοτικές Επιχειρήσεις ,Σύνδεσμοι Ο.Τ.Α κ.λ.π  )  και 

γ) 750.000 ευρώ  για  δημόσιες συμβάσεις  υπηρεσιών  που  αφορούν  κοινωνικές και  άλλες  ειδικές  υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα XIV του Προσαρτήματος Α.

Τα κατώτατα όρια που καθορίζονται στις ως άνω περιπτώσεις α’ , β’ και γ’ ισχύουν,εφόσον δεν έχουν αναθεωρηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 6 της Οδηγίας 2014/ 24/ΕΕ. (τελευταίο εδάφιο  άρθρου 5 Ν.4412/16.

Ως  « κατώτατα όρια » του Βιβλίου II σε  συνάρτηση  με την εκτιμώμενη  αξία της  σύμβασης ,εκτός Φ.Π.Α  ,ορίζονται τα  ακόλουθα :

α)418.000  ευρώ  για δημόσιες συμβάσεις  προμηθειών  και  υπηρεσιών και

β) 1.000.000 ευρώ  για  δημόσιες  συμβάσεις υπηρεσιών   που αφορούν    κοινωνικές  και άλλες  ειδικές  υπηρεσίες,που  περιέχονται  στον  κατάλογο  του  Παραρτήματος  XVII του Προσαρτήματος Β’ 

 Έννοια δημόσιας σύμβασης προμήθειας-υπηρεσίας:

 

Σύμφωνα με το αρθ. 2 §  (8),   Ν. 4412/16, ως «δημόσιες συμβάσεις προμηθειών» και ως «συμβάσεις προμηθειών» νοούνται οι συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο την αγορά, τη χρηματοδοτική μίσθωση, τη μίσθωση ή τη μίσθωση-πώληση, με ή χωρίς δικαίωμα αγοράς, προϊόντων. Μια σύμβαση προμηθειών μπορεί να περιλαμβάνει, παρεμπιπτόντως, εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης.

Στις συμβάσεις  προμηθειών  σύμφωνα με τον ορισμό του νόμου και τη  διαμορφωθείσα νομολογία ,κατατάσσονται οι εξής  συμβάσεις:

Α) Η σύμβαση της πώλησης του άρθρου 513 του Α.Κ για την απόκτηση (προμήθεια) από τους φορείς του δημοσίου τομέα κινητών πραγμάτωνανα­λωσίμων ή μη, που προορίζονται, είτε αυτουσίως είτε κατόπιν επεξεργασίας, να χρησιμεύσουν για την αντιμετώπιση των αναγκών τους και την εκπλήρω­ση των επιδιωκομένων σκοπών τους (ΕΛ.ΣΥΝ ,  Τμήμα VI, Πράξη  23/97) 

Β) Η σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης αγαθών.Η σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης είναι η σύμβαση με την οποία υπο­χρεούται ο εκμισθωτής να παραχωρεί έναντι μισθώματος τη χρήση πράγ­ματος, κινητού ή ακινήτου ή και των δύο μαζί, που προορίζεται αποκλει­στικά για επαγγελματική χρήση του αντισυμβαλλόμενου, παρέχοντας στον αντισυμβαλλόμενο (μισθωτή) συγχρόνως το δικαίωμα είτε να αγοράσει το  πράγμα είτε να ανανεώσει τη μίσθωση για ορισμένο χρόνο (άρθρο 11 παρ.1 Ν. 2367/95). Οι Δήμοι, Σύνδεσμοι Ο.Τ.Α, και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου της αυτοδιοίκησης μπορούν να συμβάλλονται στο πλαίσιο συμβάσε­ων χρηματοδοτικής μίσθωσης που έχουν ως αντικείμενο πράγματα κινητά ή ακίνητα, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. Όταν αντικείμενο της χρηματοδοτι­κής μίσθωσης είναι κινητά πράγματα, για τους Ο.Τ.Α Α’ Βαθμού, εφαρμόζονται οι διατάξεις περί προμήθειας αγαθών. ( άρθρο 193 § 3 ,3Ν.3463/06 )

Γ) Η σύμβαση μίσθωσης κινητών πραγμάτων.Τα άρθρο 574 του Αστικού Κώδικα ορίζει την έννοια της σύμβασης μίσθω­σης ως σύμβαση μίσθωσης πράγματος σύμφωνα με την οποία ο εκμισθωτής έχει υποχρέωση να παραχωρήσει στο μισθωτή τη χρήση του πράγματος για όσο χρόνο διαρκεί η σύμβαση και ο μισθωτής να καταβάλλει το συμφωνημέ­νο μίσθωμα.Οι μισθώσεις κινητών πραγμάτων υπάγονται στις διατάξεις περί δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και συνάπτονται σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές (ΕΛ.ΣΥΝ , Κλιμ.Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο  VIIΤμήμα ,Πράξη  180/2016, ).

Δ) Οι συμβάσεις ανάθεσης εκτέλεσης εργασιών, εγκατάστασης, συντήρη­σης, μεταφοράς ή και άλλων εργασιών που σχετίζονται με την προμήθεια των αγαθών (§ 8 άρθρου 2 Ν.4412/16)

Ως «δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών» και ως «συμβάσεις υπηρεσιών» νοούνται οι συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών, πλην των αναφερομένων στην περίπτωση 6 (ήτοι πλην  των δημοσίων συμβάσεων έργων  όπως η έννοια αυτών ορίζεται στη  §.1(6) του άρθρου 2 Ν.4412/16(αρθ. 2 § 1 (9) Ν. 4412/16)

Ως «δημόσιες συμβάσεις γενικών υπηρεσιών» νοούνται οι συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών, πλην των αναφερομένων στην υποπερίπτωση α’ της παρούσας περίπτωσης, (ήτοι  πλην  των  δημοσίων συμβάσεων εκπόνησης μελετών και  παροχής τεχνικών  και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, όπως  η έννοια αυτών ορίζεται στην υποπ.(α) της παραγράφου 1 περ.9 του άρθρου 2 Ν.4412/16)συμπεριλαμβανομένων των συμβουλευτικών υπηρεσιών, που ως τέτοιες νοούνται εκείνες που, έχουν ως αντικείμενο το σχεδιασμό, προγραμματισμό, οργάνωση, διαχείριση, παρακολούθηση, έλεγχο και αξιολόγηση επιχειρησιακών και αναπτυξιακών προγραμμάτων και δράσεων σε όλους τους τομείς της οικονομίας, καθώς και σε οριζόντιου χαρακτήρα παρεμβάσεις, την υποστήριξη της υλοποίησης τους με τη μεταφορά της απαραίτητης σχετικής τεχνογνωσίας, καθώς και την παροχή εξωγενών υπηρεσιών (outsourcing) υλοποίησης των ανωτέρω προγραμμάτων και δράσεων. Στις συμβουλευτικές υπηρεσίες υπάγονται ιδίως οι οικονομικές μελέτες, οι κοινωνικές μελέτες, οι μελέτες οργάνωσης και επιχειρησιακής έρευνας, οι περιβαλλοντικές μελέτες, καθώς και οι μελέτες συστημάτων πληροφορικής, εκτός εάν σχετίζονται με έργο ( όπως η έννοια αυτών ορίζεται   στη περίπτωσης 7 της παρ. 1 του άρθρου 2 Ν.4412/16 ) ή με εκπόνηση μελετών και παροχή τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών( όπως  η έννοια αυτών ορίζεται στην υποπ.(α) της § 1 (9) του άρθρου 2 Ν.4412/16.(αρθ. 2 § 1 (9β) Ν. 4412/16)

Ως μελέτη, ορίζεται το αποτέλεσμα συστηματικής και αναλυτικής επιστημονικής και τεχνικής έρευνας σε συγκεκριμένο απλό ή σύνθετο γνωστικό αντικείμενο, το οποίο αναφέρεται στην ανάλυση αποτελεσμάτων μετρήσεων και στην επεξεργασία αυτών, κατά τρόπον ώστε να μην εξαντλείται στην καταγραφή των δεδομένων, αλλά μέσω της επεξεργασίας και της επιστημονικής ανάλυσης να προχωρά στη διατύπωση συμπερασμάτων ή την υποβολή προτάσεων. Η αναλυτική αυτή επιστημονική και τεχνική εργασία – έρευνα, η οποία παρέχεται εξ ορισμού από εξειδικευμένους επιστήμονες που διαθέτουν τις αναγκαίες, ανάλογα με το ειδικότερο αντικείμενο αυτής, γνώσεις και ικανότητες, σχετίζεται με την παραγωγή τεχνικού έργου  (ΕΛ.ΣΥΝ ,  Τμήμα VII Πράξη  42/2015 και Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. στο VII Τμ. 290, 304/2015).Οι  εργασίες που δεν αποσκοπούν στην παραγωγή δημοσίων έργων  δεν συνιστούν μελέτη αλλά σύμβαση υπηρεσιών γενικής  φύσης (ΕΛ.ΣΥΝ ,  Τμήμα VII Πράξη  297/2011)

Γενικά και σύμφωνα με τη παγιωθείσα μέχρι σήμερα νομολογία έχει κριθεί   ότι    ,   όταν δεν απαιτείται η χρήση ειδικών τεχνικών  γνώσεων και μεθόδων ,καθώς και η χρησιμοποίηση εξιδεικευμένου επιστημονικού η τεχνικού  προσωπικού και ανάλογων μέσων και εγκαταστάσεων ,τότε δεν πρόκειται για δημόσιο τεχνικό έργο αλλά για εκτέλεση γενικής φύσης εργασιών  ( ΕΛ.ΣΥΝ : ΤΜΗΜΑ VII ,Πράξεις   76/05 ,250/06 ,184/07)

Κατά τη νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου ,μεταξύ άλλων,έχει κριθεί ότι :

  • Συνιστούν  παροχή υπηρεσιών, οι υπηρεσίες με αντικείμενο την « παροχή υποστηρικτικών  υπηρεσιών διερεύνιση ιδιοκτησιακού καθεστώτος,δηλώσεις ιδιοκτησίας κτηματογράφιση  κ.λ.π ) διότι οι εργασίες αυτές προπαρασκευάζουν  την  εκπόνηση  μελετών  των μεμονομένων πράξεων εφαρμογής ,  ωστόσο , καθ΄αυτές , δεν συνιστούν μελέτη.  (ΕΛ.ΣΥΝ ,  Τμήμα VII Πράξη   192/2013)
  • Συνιστούν  παροχή υπηρεσιών ,οι υπηρεσίες α) υποστήριξης του συστήματος ποιότητας 9001 και περιβαλλοντικής διαχείρισης β) ενημέρωσης και υποστήριξης στη προετοιμασία προτάσεων για τη συμμετοχή σε χρηματοδοτικές ευκαιρίες που υπάρχουν από Ευρωπαϊκά Προγράμματα, η επιστημονική καταγραφή  δεικτών κυκλοφοριακού φόρτου και ηχορύπανσης , ψηφιακής επικοινωνίας Γραφείου Τύπου και διαδικτυακής δημοσιότητας (  ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , Πράξη 24/12)
  • Συνιστούν απλή εκτέλεση εργασιών ο καθαρισμός και η στεγανοποίηση των  δεξαμενών ,όπως και η απομάκρυνση των προϊόντων καθαρισμού ( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , Πράξη 228/13)
  • Συνιστούν απλή εκτέλεση εργασιών  οι εργασίες στρώσεις αγροτικών δρόμων με θραυστό υλικό ( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , Πράξη 255/13)
  • Συνιστά παροχή υπηρεσιών η κατεδάφιση αυθαιρέτων  επικίνδυνων κτισμάτων( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , ΠράξηΚλιμ. Προλ. Ελέγχου Δαπανών  80/13)
  • Συνιστούν εκτέλεση εργασιών (υπηρεσιών ) και όχι έργου α) η αποξήλωση των σαθρών τμημάτων των τοιχείων και της επιφάνειας των δωμάτων και η αποκομιδή των άχρηστων υλικών, β) η επανακατασκευή των αποξηλωθέντων τμημάτων των τοιχείων με τη χρήση εποξειδικής πάστας (στόκου) και η κατασκευή στρώσης κυψελωτού κονιοδέματος ειδικού βάρους 800 kg/m3, με μέσο πάχος 15cm, γ) η επάλειψη των επιφανειών με ελαστομερή κόλλα εν ψυχρώ, με ελάχιστη κατανάλωση 7,00 kg/m2, η τοποθέτηση στρώσεων με φύλλα ελαστομερών ασφαλτικών μεμβρανών (ασφαλτόπανων) SBS, βάρους 4kg/m2, με οπλισμό από τρεβίρα των 180 gr/m2, και η επικάλυψη των εξωτερικών τοίχων με τσιμεντοειδές υλικό τύπου …, σε αλλεπάλληλες στρώσεις, ώστε να επιτευχθεί τελική κατανάλωση 2,5 kg/m2,διότι οι εργασίες αυτές ,αν και προϋποθέτουν  ορισμένη τεχνική εμπειρία του αναδόχου, δεν απαιτούν για την  εκτέλεση τους ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις, αφού δεν περιελάμβαναν επεμβάσεις αναγόμενες στη στατικότητα των κτιρίων,(ΕΛ.Σ ΥΝ ,Τμήμα  IV 210/2010).
  • Συνιστούν  εκτέλεση ομοειδών  εργασιών οι συμβάσεις  με αντικείμενο τη διάνοιξη αγροτικής οδοποιϊας διαφόρων δημοτικών  διαμερισμάτων με τις συμβάσεις  χωματουργικών εργασιών εκσκαφών εδάφους και χαλικοστρώσεων αγροτικών δρόμων( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , Πράξη 195/11)
  • Συνιστούν  εκτέλεση εργασιών οι συντηρήσεις  δικτύου ύδρευσης , άρδρευσης και αποχέτευσης  ( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , Πράξη 193/10)
  • Συνιστούν εκτέλεση εργασιών , ( και όχι δημόσιο τεχνικόέργο )οι εργασίες αποχιονισμού  του οδικού δικτύου  ( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VI  , Απόφαση 1367/13)
  • Συνιστούν εκτέλεση εργασιών η επιδιόρθωση των ασφαλτικών οδοστρωμάτων από λακκούβες και εργασίες  συντήρησης ασφαλτοτάπητα λόγω θεομηνιών (   ΕΛ.ΣΥΝ : ΤΜΗΜΑ VII ,Πράξη 262/2015)
  • Συνιστά προμήθεια ( και όχι δημόσιο τεχνικό  έργο ) η προμήθεια και εγκατάσταση κλιματιστικώνμονάδων  ψύξης -θέρμανσης σε γυμναστήριο ( ΕΛ.ΣΥΝ ,Τμήμα VII  , Πράξη  66/10)